M. Bασίλειος: Πρός Eὐστάθιον τόν Σεβαστηνόν

Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 9, 15-3-1999

«Ἐπειδή δέ ὁρῶ τῷ χρόνῳ συμπροϊοῦσαν τήν ἔχθραν καί μή μεταμελομένους ἐπί τοῖς ἐξ ἀρχῆς λαληθεῖσι, μηδ᾽  ὅπως τά παρελθόντα ἐξιάσαιντο ποιουμένους τινά φροντίδα, ἀλλ᾽ ἐπεξεργαζομένους  καί πρός τόν ἐξ ἀρχῆς σκοπόν συντεταγμένους ὅν ἐνεστήσαντο, κακῶσαι ἡμῶν  τήν ζωήν καί χρᾶναι τήν ὑπόληψιν παρά τοῖς ἀδελφοῖς μηχανώμενοι, οὐκέτι μοι τό τῆς σιωπῆς ἀσφαλές καταφαίνεται. Ἀλλ᾽ εἰσῆλθέ μοι τό τοῦ Ἡσαΐου λέγοντος· “Ἐσιώπησα, μή καί ἀεί σιωπήσομαι καί ἀνέξομαι; Ἐκαρτέρησα ὡς ἡ τίκτουσα”. Γένοιτο δέ  καί  ἡμᾶς καί τόν  ἐπί τῇ  σιωπῇ  μισθόν  δέξασθαι  καί λαβεῖν τινα ἐν τοῖς ἐλεγμοῖς δύναμιν, ὥστε ἐλέγξαντας ἡμᾶς ξηρᾶναι τόν πικρόν τοῦτον τῆς καθ᾽ ἡμῶν ρυείσης  ψευδηγορίας χείμαρρον, ὥστε ἄν εἰπεῖν καί ἡμᾶς· “χείμαρρον διῆλθεν ἡ ψυχή ἡμῶν”, καί τό· “Eἰ μή ὅτι Kύριος ἦν ἐν ἡμῖν ἐν τῷ ἐπαναστῆναι ἀνθρώπους ἐφ᾽ ἡμᾶς, ἄρα ζῶντας ἄν κατέπιον ἡμᾶς, ἄρα τό ὕδωρ ἄν κατεπόντισεν ἡμᾶς”».

Ἐπειδή, ὅμως, βλέπω ὅτι ἡ ἔχθρα των συμπορεύεται μέ τό χρόνο καί ὅτι αὐτοί δέν μετανοοῦν γι᾽ αὐτά, πού εἶπαν ἀπ᾽ τήν ἀρχή, καί δέ φροντίζουν νά θεραπεύσουν τά περασμένα, ἀλλά τά ἐπαυξάνουν καί συντάσσονται γιά νά ἐξορμήσουν μέ τό σκοπό, πού καθόρισαν ἀπ᾽ τήν ἀρχή, νά βλάψουν δηλαδή τή ζωή μου καί νά λερώσουν τήν ὑπόληψί μου μεταξύ τῶν ἀδελφῶν μου, γιά τό λόγο αὐτό δέν μοῦ φαίνεται πιά ἀσφαλής ἡ σιωπή μου. Mοῦ ἦρθε αὐτό, πού λέει ὁ Ἡσαΐας: “Σώπασα. Mήπως θά σωπαίνω καί θά ἀνέχωμαι γιά πάντα; Ὑπέμεινα καρτερικά, ὅπως ὑπομένει ἡ γυναίκα, πού γεννάει”. Eἴθε, λοιπόν, νά ἀπολαύσουμε καί μεῖς τό μισθό, πού ταιριάζει στή σιωπή μας καί νά πάρουμε καί δύναμι, γιά νά ἐλέγξουμε καί μέ τόν ἔλεγχό μας νά ξεράνουμε τοῦτο τόν πικρό χείμαρρο τῆς ψευδολογίας, πού ξεχύθηκε πάνω μας. Ἔτσι, πού νά μπορέσουμε νά ποῦμε: “Xείμαρρο πέρασε ἡ ψυχή μας”. Kαί, ἀκόμα, νά ποῦμε: “Ἄν δέν ἦταν ὁ Kύριος στό πλευρό μας τήν ὥρα, πού οἱ ἄνθρωποι ἐπιτέθηκαν ἐναντίον μας, θά μᾶς εἶχαν καταπιεῖ ζωντανούς καί τό νερό θά μᾶς εἶχε καταποντίσει.  

Η δύναμη της προσευχής

"...ἡ οἰκουμένη σώζεται ταῖς ὑμετέραις προσευχαῖς"

(Η οικουμένη σώζεται με τις προσευχές σας) Άγιος Σεραπίων ο Θμούεως προς τους μοναχούς της Αιγύπτου

Αρετές

Ἡ ἀρετή δεν ἔχει τέλος: «τῆς δε ἀρετῆς εἷς ὅρος ἐστί, το ἀόριστον» (PG44, 301B), Γρηγόριος Νύσσης

Δογματική διδασκαλία και πνευματικός βίος

Την «ἀρετήν τῆς εὐσεβείας» ἀποτελεῖ συγχρόνως ἡ ὀρθή γνώση τῆς ἀλήθειας καί ἡ «καθαρότης τοῦ ἤθους» (PG 44, 377BC). (Στ. Παπαδόπουλου, Πατρολογία β΄, Γρηγόριος Νύσσης, σελ. 591)

Θεέ μου και Σωτήρα μου

«...βοηθός μου γενοῦ, μή ἀποσκορακίσῃς με, ὁ Θεός ὁ σωτήρ μου». Ψαλμ. κστ′ 9

(Γίνε βοηθός μου. Μή με αποπέμψης ως ενοχλητικόν και φορτικόν. Θεέ μου και σωτήρα μου, μή με εγκαταλείψης).

Η βοήθεια του Θεού

"Καί μέχρι σήμερον ἡ βοήθεια τοῦ Θεοῦ δέν ἀπομακρύνεται ἀπό τούς ἀνθρώπους... ἀλλ' εὑρίσκεται πλησίον εἰς ὅλους τούς ἐπικαλουμένους Αὐτόν".

Ευεργετινός, σελ. 425

Καλά έργα

"...κτισθέντες ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ ἐπί ἔργοις ἀγαθοῖς, οἷς προητοίμασεν ὁ Θεός ἵνα ἐν αὐτοῖς περιπατήσωμεν" Ἐφεσ. β' 10

(...Δημιουργηθήκαμε για να μένουμε ενωμένοι με τον Ιησού Χριστό και να κάνουμε καλά έργα, για τα οποία μας προετοίμασε ο Θεός ώστε να πορευτούμε και να ζήσουμε την υπόλοιπη ζωή μας μ'αυτά).

Παναγιώτου Ν. Τρεμπέλα, Η ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ ΜΕ ΣΥΝΤΟΜΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ (Ἀπόδοση στήν κοινή νεοελληνική), στ΄ ἔκδοση (ΑΘΗΝΑ: Ἀδελφότης Θεολόγων «Ο ΣΩΤΗΡ», 2016)

Ενάρετος και συνάνθρωποι

"Έχει ιδιαίτερη σημασία η επισήμανση: Τον ενάρετο τον αγαπούν και αυτοί, που δεν έχουν καμμιά γνώση ή σχέση με την αρετή. Τον θαυμάζουν. Τον εκτιμούν. Υποκλίνονται μπροστά του. Καταθέτουν την ευγνωμοσύνη τους και την αποδοχή της πνευματικής του ολοκληρίας".

(Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου, Σπουδή αγάπης, σελ. 127)

Εξομολόγηση και μετάνοια

Η μετάνοια δεν σημαίνει απλώς ότι πάμε στον ιερέα και εξομολογούμαστε∙ η ψυχή πρέπει να απελευθερωθεί από όλους αυτούς τους λογισμούς και τη μελαγχολία, που μας έχει υπερκεράσει λόγω των στρεβλών μας κατευθύνσεων. Η μετάνοια είναι μια αλλαγή βίου, μια αλλαγή κατεύθυνσης, μια στροφή προς το Απόλυτα Καλό και μια αποστροφή προς οτιδήποτε αρνητικό.

Η πραγματική μετάνοια είναι σπάνια, ακόμη και ανάμεσα στους ευλαβείς ανθρώπους, και γι’ αυτό και υποφέρουμε τόσο πολύ.

Οι Λογισμοί καθορίζουν τη ζωή μας, Γέροντας Θαδδαίος της Βιτόβνιτσα, σελ. 135