Ομιλία μετά τη δεύτερη Εξορία
Χρέος αγάπης και συγχωρητικότητας προς τους διώκτες

 

Ὁ μητροπολίτης Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικόδημος τέλεσε τήν πρώτη του λειτουργία μετά τήν δεύτερη ἐξορία του (τήν βίαιη ἐκτόπισή του ἀπό τό μητροπολιτικό Μέγαρο τῆς Κηφισιᾶς), τήν Κυριακή 29/9/1996 στό ἀγαπημένο του μοναστήρι, τήν μονή Νέου Στουδίου. Ἡ λειτουργία αὐτή εἶχε ἕνα ἔντονο συγκινησιακό χαρακτῆρα. Κοντά του, στήν προσφορά τῆς εὐχαριστίας, τά ἀγαπημένα παιδιά του (ἦταν κοντά του στούς ἀγῶνες του καί τώρα κοντά του στήν ἐξορία του). Ὅταν ἦρθε ἡ ὥρα τοῦ κηρύγματος κρεμάσθηκαν κυριολεκτικά ὅλοι ἀπό τά χείλη του. Τό εὐαγγελικό κείμενο ἀναφερόταν στήν ἀγάπη στούς ἐχθρούς μας. Καί ὁ ἐπίσκοπος ἀλλοιωμένος τή στιγμή ἐκείνη ἀπό τήν ἐπίσκεψη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἀπηύθυνε τά παρακάτω, ἀπροσδόκητα γιά ὅλους μας λόγια, πού μόνο μιά ἁγιασμένη ψυχή μποροῦσε νά ἐκστομίσει: 

«Ἀδελφοί μου, δέν ἔχω τήν πρόθεση νά κάνω κήρυγμα. Νά ἀναλύσω τό θεολογικό περιεχόμενο τῶν εὐαγγελικῶν ἤ ἀποστολικῶν ἀναγνωσμάτων. Θά ἤθελα ἁπλῶς νά ὑπογραμμίσω τό μήνυμα τῆς ἡμέρας. 

Ζήσαμε μιά τραγική ἑβδομάδα. Εἴδαμε νά ἐκφέρεται ἡ φλόγα τοῦ μίσους καί ἡ τραχύτης τῆς τρομοκρατίας. Καί σήμερα βρισκόμαστε στό ναό τοῦ Θεοῦ μέ ἕνα μήνυμα καί μέ μιά λαχτάρα. Νά γίνουμε Υἱοί Ὑψίστου. Καί ἀκοῦμε αὐτή τήν Κυριακή, αὐτή τήν ἡμέρα τό λόγο τοῦ Κυρίου μας «ἀγαπᾶτε τούς ἐχθρούς ὑμῶν καί εὔχεσθε ὑπέρ τῶν ἐπηρεαζόντων ὑμᾶς καί διωκόντων ὑμᾶς». Αὐτό εἶναι ἰαχή, εἶναι προσταγή, εἶναι ὑπόδειγμα.

Στήν Καινή Διαθήκη ὑπάρχουν τρία γεγονότα, καί τά τρία συγκλονιστικά, τά ὁποῖα φωτίζουν αὐτή τή διδαχή. Τό πρῶτο γεγονός εἶναι τό παράδειγμα τοῦ Κυρίου μας. Τό ξέρουμε ὅλοι, εἶναι τυπωμένο μέσα στίς καρδιές μας, ἀλλά εἶναι ἀνάγκη νά τό φωτίσουμε. Ἐπάνω στό Σταυρό ἀντίκρυσε ὁ Κύριος τούς Γραμματεῖς, τούς Φαρισαίους, τούς Σαδουκκαίους, τούς σταυρωτές. Αὐτούς πού ἐφώναζαν, αὐτούς πού Τοῦ ἐπέρασαν στό κεφάλι τό ἀκάνθινο στεφάνι, αὐτούς πού Τόν ἐκάρφωσαν ἐπάνω στό Σταυρό. Καί τήν τελευταία στιγμή, προτοῦ ὁ Κύριος ἀφήσει τό Πνεῦμα, ὕψωσε τούς ὀφθαλμούς στόν οὐρανό καί εἶπε: «Πάτερ, ἄφες αὐτοῖς. Οὐ γάρ οἴδασι τί ποιοῦσι». Αὐτό εἶναι τό ὑπόδειγμα τοῦ Κυρίου. Δέ μᾶς λέει σήμερα ἁπλῶς διδαχές ἤ ἐντολές. Εἶναι λόγος πού ὑπογραμμίστηκε μέ τό αἷμα Του καί μέ τήν προσευχή Του πού τήν ἀπηύθυνε πάνω ἀπό τό Σταυρό.

Στήν Καινή Διαθήκη καταχωροῦνται καί δυό ἄλλα περιστατικά. Τό δεύτερο εἶναι ὁ πρωτομάρτυρας Στέφανος. Ξέρετε πολύ καλά ὅτι τήν ὥρα πού τόν ἐλιθοβόλουν, ὁ Στέφανος εἶχε τή δύναμη, εἶχε τήν ψυχική ἀντοχή νά ἀπευθυνθεῖ στόν οὐρανό καί νά ἱκετεύσει: «Κύριε, μή στήσης αὐτοῖς τήν ἁμαρτίαν ταύτην.» Ἔχει ἰδιαίτερη σημασία ὅτι τό κείμενο ὅπως εἶναι γραμμένο μιλάει γιά ἐπίκληση. «Ἐλιθοβόλουν τόν Στέφανον ἐπικαλούμενον καί λέγοντα μή στήσης αὐτοῖς τήν ἁμαρτίαν ταύτην.» Ἡ ἐπίκληση εἶναι ζήτηση τοῦ ἐλέους τοῦ Θεοῦ ἀπό καρδίας, εἶναι γνησιότητα, εἶναι πόνος, εἶναι ἐνδιαφέρον.

Ὑπάρχει καί μιά τρίτη ἀναγραφή. Περιέχεται στό τέλος, στόν ἐπίλογο τῆς δευτέρας ἐπιστολῆς τοῦ Ἀποστόλου Παύλου στόν μαθητή του Τιμόθεο. Ἐκεῖ πλέον, ὁ Ἀπόστολος Παῦλος μιλάει γιά τήν ἐγκατάλειψη, τή δυσχέρεια πού βρέθηκε ὅταν πλέον ἦταν ὑπόδικος, κατάδικος στή Ρώμη. «Δημᾶς μέ ἐγκατέλιπε ἀγαπήσας τόν νῦν αἰῶνα» λέει ὁ Ἀπόστολος καί παρακάτω «ἐν τῇ πρώτῃ μου ἀπολογία οὐδείς μοί συμπαρεγένετο». Ἀναφέρεται στούς χριστιανούς τῆς Ρώμης πού τόν ὑποδέχτηκαν μέ ἀγάπη, μέ σεβασμό ἀλλά μετά τόν λησμόνησαν. «Ἐν τῇ πρώτῃ μου ἀπολογία οὐδείς μοι συμπαρεγένετο». Καί προσθέτει: «μή αὐτοῖς λογισθείη». Νά μή λογισθῆ αὐτή ἡ ἁμαρτία, αὐτή ἡ ἐγκατάλειψη ἀπό τούς ἀνθρώπους πού θά ’πρεπε νά εἶναι παρόντες.

Ἀδελφοί μου, αὐτά τά τρία περιστατικά, οἱ τρεῖς ἀναγραφές τῆς Καινῆς Διαθήκης, νομίζω ὅτι ὑπομνηματίζουν ἐπαρκέστατα τή διδαχή τοῦ Κυρίου μας καί τό σημερινό μας χρέος. Θέλω νά σᾶς παρακαλέσω νά προσφέρουμε ὅλοι τή σημερινή μας Θεία Εὐχαριστία ὑπέρ τῶν μισούντων ἡμᾶς, ὑπέρ ὅλων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι στάθηκαν μέ ἐχθρότητα καί ὑπέρ τῶν ἀδελφῶν καί συλλειτουργῶν οἱ ὁποῖοι δέν συμπαρίσταντο, δέ στάθηκαν κοντά σέ δύσκολες ὧρες. Χρέος μας καί νά προσφέρουμε τήν Εὐχαριστία μέ αὐτές τίς τρεῖς οὐσιαστικές προδιαγραφές πού ὁρίζουν αὐτά τά κείμενα. Πρῶτον, «ἄφες αὐτοῖς τήν ἁμαρτίαν ταύτην». Δεύτερον, «μή στήσης αὐτοῖς τήν ἁμαρτίαν» καί τρίτον, «μή αὐτοῖς λογισθείη».

Ἀδελφοί μου, περπατᾶμε, προχωρεῖ ἡ Ἐκκλησία μέ μόνη λαχτάρα νά συγκροτεῖ τό σῶμα Ἰησοῦ Χριστοῦ, νά συγκροτεῖ αὐτήν τήν κοινότητα, τῶν υἱῶν τοῦ Ὑψίστου. Καί ὅπως βλέπετε, ἀπό τόν Κύριο μέχρι τό Στέφανο, μέχρι τόν Ἀπόστολο Παῦλο, μέχρι τίς ἱστορίες τῶν αἰώνων ἡ Ἐκκλησία ἀντιμετωπίζει διωγμό, τρομοκρατία, καταπίεση καί ταυτόχρονα συλλέγεται, μαζεύεται, συγκεντρώνεται, συνάγεται στό ναό τοῦ Θεοῦ καί προσφέρει αὐτές τίς τρεῖς φράσεις: «οὐκ οἴδασι τί ποιοῦσι», «μή στήσεις αὐτοῖς τήν ἁμαρτίαν ταύτην» καί «μή αὐτοῖς λογισθείη». Σᾶς παρακαλῶ, τυπώσετε αὐτές τίς φράσεις στήν καρδιά σας καί σ’ ὅλο τό διάστημα τῆς σημερινῆς μας Θείας Λειτουργίας προσφέρετέ τες στόν Κύριο».