Χωρίς προκλητικότητα

Συνεχίζοντας τις παραινέσεις του προς "μαθητές", ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α', μας καλεί να μιμηθούμε τον Κύριό μας στη συναναστροφή μας με τους συνανθρώπους μας και να προσέξουμε να μην είμαστε προκλητικοί στη συμπεριφορά μας απέναντί τους, αλλά να τους φερόμαστε με αγάπη και καλωσύνη.

Άφοβοι, λοιπόν. Μάλιστα, άφοβοι απέναντι σε οποιαδήποτε και σε οσηδήποτε αντίδραση. Αφού έχουμε πάρει την απόφαση να εφαρμόσουμε στη ζωή μας το νόμο του Θεού, θα πρέπει να έχουμε προϋπολογίσει και την αντίδραση.

Προσοχή όμως! Αυτό δεν σημαίνει, ότι σώνει και καλά πρέπει να προκαλούμε εχθρότητες. Ενώ θα πρέπει να είμασθε πραγματικά άφοβοι, ταυτοχρόνως έχουμε υποχρέωση να αποφεύγουμε κάθε τι, που είναι προκλητικό ή προσβλητικό διά τους άλλους. Ακριβώς, επειδή διεξάγουμε μια μάχη, γι’ αυτό πρέπει να κάνουμε όσο το δυνατόν πιο πολλή οικονομία στις δυνάμεις μας.

 Ας πάρουμε πάλι το παράδειγμα αυτό που είχαμε και στο περασμένο σημείωμά μας: Τον τρόπον της ψυχαγωγίας μας. Να ακολουθήσουμε το δικό μας δρόμο, σύμφωνοι. Αλλ’ αυτό δεν πρέπει να έχει ως συνέπεια να εξερεθίσουμε τους άλλους.

Πώς θα του εξερεθίζαμε; Αν παραδείγματος χάριν, μας καλέσουν να πάμε κάπου, όπου εμείς κρίνομε, ότι δεν θα είναι σύμφωνο με τη γραμμή που έχουμε χαράξει. Θα πρέπει βέβαια εμείς να μη πάμε. Ο τρόπος όμως που θα αποκρούσουμε την πρόταση μπορεί να είναι καλός, αλλά είναι δυνατόν να είναι και κακός, έτσι που να εξερεθίσει αυτούς που μας προσκαλούν. Αν λόγου χάριν δειχθούμε υπερήφανοι, αυτό μπορεί να τους πειράξει· πράγμα που δεν είναι σωστό. Αν δηλαδή ο τρόπος μας είναι σαν να τους λέει: «Με βλέπετε; Εγώ δεν είμαι σαν και σας! Σεις επειδή δεν ακολουθείτε τον δρόμο μου είσθε σαν σκουλήκια μπροστά μου. Αληθινά σας συχαίνουμε.» Αν φερθούμε έτσι τότε οι άλλοι θα πειραχθούν και με το δίκηο τους. Ενώ αν απαντούσαμε με σταθερότητα αλλά και με ταπείνωση, είναι ενδεχόμενο ο τρόπος μας, να είχε στους άλλους πιο μεγάλη επίδραση κι’ απ’ την ίδια την άρνησή μας, να λάβουμε μέρος στη διασκέδαση.

Επίσης αν απαντούσαμε με νευρικότητα και θυμούς, πάλι θα είχαμε άσχημο αποτέλεσμα, γιατί αυτό θα πείραζε τους άλλους. Το ίδιο θα συνέβαινε αν είχαμε μέσα μας πειραχθή απ’ την πρότασή τους και τους απαντούσαμε πικραμένοι. Αυτό θα προκαλούσε και σεκείνους αντίστοιχο αίσθημα, που θα οδηγούσε σε λογομαχίες και τσακώματα.

Γι’ αυτό θα πρέπει να προσέξουμε πολύ τον τρόπο μας, όταν πρόκειται να επιμένουμε σε μια καλή απόφασή μας. Η καλωσύνη και η αγάπη, συνδεδεμένες με τη δύναμη και τη σταθερότητα χαρακτήρος, μπορούν να κυριέψουν ακόμα και το πιο δυσκολόπορτο φρούριο. Μια ιστουριούλα που είναι πραγματικό γεγονός θα μας το δείξη πιο καθαρά.

Μια φορά, λέει, σε μια πόλη της Αμερικής ένας νέος φαρμακοποιός άνοιξε φαρμακείο. Αυτό έκαμε άνω-κάτω τον παληό φαρμακοποιό, που μέχρι τότε ήταν ο μόνος μέσα στην πόλη. Απ’ το θυμό του, ο παληός άρχισε να κατηγορή τον καινούργιο και γι’ αυτόν και για τα φάρμακά του. Ο καινούργιος τα έμαθε, θύμωσε κι’ αυτός με τη σειρά του, κι’ αποφάσισε να του κάμη μήνυση επί συκοφαντία. Πήγε, λοιπόν, στον καλύτερο δικηγόρο μέσα στην πόλη τους για να του αναθέση την υπόθεση. Εκείνος, αφού άκουσε την ιστορία, αντί να κάμη τη μήνυση, του είπε: «Δεν προσπαθείς με την καλωσύνη;» Ο νέος φαρμακοποιός ήταν αρκετά φρόνιμος, και τον άκουσε. Την άλλη μέρα μερικοί απ’ τους πελάτες του τού διηγήθηκαν τι είχε πάλει ξεφουρνίσει εναντίον του ο παληός φαρμακοποιός. Εκείνος, αφού τους άκουσε με ηρεμία, άρχισε με πολύ ζήλο να δικαιολογή τον αρχαιότερό του συνάδελφο και να τον επαινή με τα καλλίτερα λόγια, σαν να ήταν ο στενώτερος φίλος του. «Ο φαρμακοποιός αυτός» κατέληξε, «θα είναι για μας τους νεωτέρους ένα φωτεινό παράδειγμα. Θα είμαι ευτυχής, αν μπορέσω να του μοιάσω». Αυτό έγινε κι’ άλλες φορές. Φυσικά τα καλά λόγια του νέου φαρμακοποιού δεν άργησαν να πάνε στα αυτιά του άλλου, που τώρα εκείνος πια βιαζόταν να συναντήση το νέο του συνάδελφο και να τον βοηθήση στη σταδιοδρομία του.

Η ιστορία αυτή δεν φανερώνει μόνο τη δύναμη της καλωσύνης, αλλά και κάτι άλλο: Πόσο είναι απαραίτητο να αναγνωρίζουμε και να διακηρύττουμε ό,τι καλό έχει ο άλλος. Όταν με χαρά εξυψώνουμε τον άλλον περισσότερο από τον εαυτό μας, τότε υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότης να τον κεδρίσουμε και στο ζήτημα που υστερεί. Έτσι, άλλως τε, δεν συμπεριφερόταν και ο Κύριός μας προς τους αμαρτωλούς; Τους περιφρονούσε; Αγάπη και καλωσύνη τους έδειχνε. Ας Τον μιμηθούμε, λοιπόν, κι’ εμείς.

Ο πατήρ Ιερώνυμος

* * *

Για να διαβάσετε τις σκέψεις του μακαριστού αρχιεπισκόπου, πατήστε το παρακάτω εικονίδιο: