Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Ἄνθη ἀπό τήν ποίηση τοῦ Γολγοθᾶ», γ΄ έκδ. (Αθήνα: Εκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»), σελ. 7, 148-151

Άνθη από την ποίηση του Γολγοθά 

 

...Μια ανθοδέσμη απ’ τον ανεκτίμητο αυτό ποιητικό θησαυρό της Μ. Εβδομάδος επιχειρήσαμε να προσφέρουμε με τούτο το τεύχος. Απλώσαμε το χέρι και κόψαμε μερικά άνθη, απ’ τον υμνολογικό παράδεισο, για να τα φέρουμε πιο κοντά σε μερικές ψυχές, που λαχταρούν την ευωδία τους και νοιώθουν έντονη την ανάγκη να δεχθούν και να αξιοποιήσουν την πνευματική βοήθειά τους...

ΜΕΓΑ ΣΑΒΒΑΤΟΝ

... Τα εγκώμια είναι οι λαοφιλέστεροι επιτάφιοι ύμνοι προς τον Νεκρόν βασιλέα Χριστόν. Στις λατρευτικές μας κοινότητες είναι πάρα πολύ γνωστά και ψάλλονται με ιερό ενθουσιασμό και με υψηλό τόνο συγκινήσεως.

Μολονότι τα σύντομα αυτά τροπάρια είναι επιτάφια, ευωδιάζουν από το άρωμα της ελπίδος και τη βεβαιότητα της Αναστάσεως.

«Το βλέμμα της Εκκλησίας στρέφεται απ’ το σταυρό στον τάφο και στον Άδη κι απ’ τον τάφο και τον άδη στην Ανάστασι». Γι’ αυτό και μολονότι είναι τόσο πλούσια σε λυρισμό και παθητικότητα, δεν πιέζουν την καρδιά, αλλά σταλάζουν στο βάθος της τη γαληνοφόρα ελπίδα της νίκης.

Από αυτό το θησαυρό μεταφέρουμε μερικά ψήγματα.

Από την πρώτη Στάσι των Εγκωμίων.

Ἡ ζωή ἐν τάφῳ

κατετέθης, Χριστέ,

καί Ἀγγέλων στρατιαί ἐξεπλήττοντο,

συγκατάβασιν δοξάζουσαι τήν σήν.

 

Μέτρα γῆς ὁ στῆσας

ἐν σμικρῷ κατοικεῖς,

Ἰησοῦ Παμβασιλεῦ, τάφῳ σήμερον

ἐκ μνημάτων τούς θανόντας ἀνιστῶν.

 

Ὁ ὡραῖος κάλλει

παρά πάντας βροτούς

ὡς ἀνείδεος (χωρίς ωραία όψι) νεκρός καταφαίνεται,

ὁ τήν φύσιν ὡραΐσας τοῦ παντός.

 

Συ,

η ζωή,

στο μνήμα...

ο άπειρος,

στο μικρό χώρο

η ασύλληπτη ομορφιά,

«ὡς ἀνείδεος νεκρός...».

Αυτό το μυστήριο

ωλοκλήρωσε

ο σταυρός Σου

και η ταφή Σου

και μ’ αυτό

έσωσες εμένα

και τ’ αδέλφια μου

τους ανθρώπους...

 

 

Ἐπί γῆς κατῆλθες,

ἵνα σώσῃς Ἀδάμ,

καί ἐν γῇ μή εὑρηκώς τοῦτον, Δέσποτα,

μέχρις Ἅδου κατελήλυθας ζητῶν.

 

Ὡς βροτός μέν θνήσκεις,

ἑκουσίως, Σωτήρ,

ὡς Θεός δέ τούς θνητούς ἐξανέστησας

ἐκ μνημάτων καί βυθοῦ ἁμαρτιῶν.

 

Τίς μοι δώσει ὕδωρ

καί δακρύων πηγάς,

ἡ θεόνυμφος Παρθένος ἐκραύγαζεν,

ἵνα κλαύσω τόν γλυκύν μου Ἰησοῦν.

 

Ὡς ἐμνήσθης, Σῶτερ,

τοῦ Λῃστοῦ ἐν Σταυρῷ

καί ἡμῶν τῶν Σέ ὑμνούντων μνημόνευσον,

ὁ δούς λύτρον Σήν ψυχήν ἀντί πολλῶν.

 

Να κλάψω;

Να θρηνήσω το θάνατο

και την ταφή σου;

Ή να σκύψω ευλαβικά

και να ευχαριστήσω

για τη σωτηρία,

τη ζωή,

την αθανασία;

Ευγνωμονώ

και ικετεύω,

«μνήσθητί μου», Χριστέ

στη βασιλεία Σου...