Κυριακή Στ' Λουκᾶ (Γαδαρηνῶν)

Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 218, 1-12-2007

Ὁ στεναγμός ἑνός μάρτυρα

Τό κείμενο, πού ἀκολουθεῖ εἶναι ὁ στεναγμός μιᾶς ἁγιασμένης καί μαρτυρικῆς καρδιᾶς, τοῦ μακαριστοῦ Μητροπολίτη Χαλκίδος Νικολάου. Τήν ἔγραψε στίς 6 Αὐγούστου τοῦ 1974. Ὅταν ἡ ἐκκλησιαστική διοίκηση, σέ συνεργασία μέ τό στυγνό δικτάτορα Ἰωαννίδη, τόν ἀπομάκρυνε ἀπό τό ἀγαπημένο ποίμνιό του, χωρίς νά διατυπώσει σοβαρή κατηγορία σέ βάρος του, χωρίς νά τόν καλέσει σέ ἀπολογία, χωρίς νά τόν δικάσει, ἔστω καί γιά τά μάτια τοῦ κόσμου. Καί τήν ἀπηύθυνε σέ ὅλους ἐκείνους τούς Μητροπολίτες, πού συνέπραξαν στό ἐκκλησιαστικό ἔγκλημα καί στήν κατάφωρη παραβίαση τῶν ἐπισκοπικῶν ὅρκων.  

Ἀγαπητέ ἐν Χριστῷ ἀδελφέ, Χαίρετε ἐν Κυρίῳ πάντοτε,  

Αὐτό τό “πάντοτε” τοῦ μεγάλου ᾿Αποστόλου, τοῦ πολλάκις διωχθέντος διά τήν ἀγάπην τοῦ Θεοῦ, προσλαμβάνει ἰδιαιτέραν σημασίαν εἰς τήν τελευταίαν δοκιμασίαν μου τήν ὁποίαν ὁ Παντοδύναμος ἐπέτρεψεν.

Λέγω ὅτι εἶναι παραχώρησις Κυρίου ὅσα συμβαίνουν τελευταίως εἰς τήν Ἑλλαδικήν Ἐκκλησίαν, ἀλλά δέν ἀφίσταται ὁ λογισμός μου καί τῆς σκέψεως, ὅτι εἶναι καρπός παθῶν.

Γράφει ὁ ἱστορικός Εὐσέβιος εἰς τήν Ἐκκλησιαστικήν του ἱστορίαν (βιβλ. 1,8) ὅτι ἡ φιλαρχία καί ὁ ἐγωισμός προκαλεῖ μεταξύ τῶν ἐπισκόπων φθόνον, ἔχθραν, μίσος, ἔριδας καί ἀπειλάς. Ποιός ἠμπορεῖ νά ἀμφισβητήση ὅτι αὐτά δέν συμβαίνουν καί σήμερον;

Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 226, 1 Ἀπριλίου 2008

Ἡ ἀδόκιμη δοκιμή

Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου

Ἐκδιπλώσαμε καί σχολιάσαμε, μέ τό προηγούμενο σημείωμά μας, κάτι πού τό θεωροῦμε αὐτονόητο, ἀλλά πού φαίνεται νά μή λειτουργεῖ, ὅταν τροχιοδρομοῦμε τίς ἀνησυχίες μας καί τήν ἔρευνά μας σέ ὑπαρξιακούς προβληματισμούς καί, κυρίως, στό ἐρώτημα ποιό εἶναι ἤ ποιό μπορεῖ νά εἶναι τό νόημα τοῦ βίου. Ἐπισημάναμε, ὅτι ἡ ὁποιαδήποτε ἀλλαγή στήν ἐπιστήμη, στήν τεχνολογία ἤ καί στήν κοινωνική διαστρωμάτωση, γιά νά ἐκτιμηθεῖ ὡς πρόοδος, πρέπει νά εἶναι ἀποτέλεσμα καί ἐκτύπωμα λιπαρῆς μελέτης καί μακρᾶς, προσεκτικῆς καί ἀνεπηρέαστης ἀπό σκοπιμότητες δοκιμῆς. Ἄν τά κίνητρα δέν εἶναι “κεκαθαρμένα” καί ἄν ὁ μόχθος δέ συμπληρώσει τόν ἀπαραίτητο κύκλο του, τό σκαλοπάτι τῆς γνώσης ἤ τῆς τεχνικῆς δεξιότητας δέ δικαιοῦται νά ἐγγραφεῖ ὡς πρόοδος “ὑπαρκτική” τοῦ ἐρευνητῆ ἀνθρώπου καί τῆς γενιᾶς του.  Καταντάει ἀπροσδιόριστο ἐξόγκωμα στό γήπεδο τῆς ἱστορίας, ἐπικίνδυνο γιά κεῖνον, πού ἀνοίγεται, μέ ἐλπίδες, στήν κούρσα τοῦ βίου.

Πίστη μας βαθειά καί ἀταλάντευτη εἶναι, πώς τό ἴδιο ἀξίωμα, φορτισμένο μέ περισσή ἐπίγνωση εὐθύνης καί μέ διάθεση ἀναφορᾶς σέ ἀνοιχτούς ὑπαρξιακούς ὁρίζοντες, πρέπει νά πρυτανεύει καί κατά τήν ἀξιολόγηση τῶν προτάσεων βίου, πού ἐμφανίζονται στήν ἀγορά τῆς καθημερινότητας μέ τήν ἐτικέτα τῆς προοδευτικῆς ἀναπροσαρμογῆς καί τῆς ἀνύψωσης τοῦ πολιτιστικοῦ ἐπιπέδου. Δέν εἶναι νοητό, δέν εἶναι ἐξυπηρετικό τῆς ἀνθρώπινης προσωπικότητας, τό ὁποιοδήποτε life style, πού διαφημίζεται ὡς καινούργιο, ὡς προοδευτικό καί χαρισματικό, νά μήν ἔχει περάσει ἀπό τή βάσανο τοῦ προσεκτικοῦ, ἐπίμονου ἐλέγχου καί νά μή συνοδεύεται μέ τίς ἀπαραίτητες ἐγγυήσεις τῆς ἀναβαθμισμένης ποιότητάς του.

Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Θυσίαν αἰνέσεως», α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1998), σελ. 240

Ανήκουμε στον Εσταυρωμένο

«... Ἡ ὑπόμνηση, ὅτι εἴμαστε κληρονομιά τοῦ Θεοῦ, ὅτι ἀνήκουμε στό σταυρωμένο Κύριό μας, ὅπως γίνεται ἀμέσως μετά τή θεία μας Κοινωνία, ἀνανεώνει τή σχέση μας μαζί Του καί ὁριοθετεῖ τήν πορεία μας.»

Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος πρώην Ἀθηνῶν Ἱερώνυμος
Βιογραφικά στοιχεῖα

"Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἱερώνυμος νυχθημερόν κατέβαλε πολύν κόπον πρός πραγμάτωσιν τῶν ὁραματισμῶν του..." σύμφωνα με το δημοσίευμα του περιοδικού της Εκκλησίας της Ελλάδος "ΕΚΚΛΗΣΙΑ", το Δεκέμβριο του 1988, στο οποίο παρουσιάζονται συνοπτικά βιογραφικά στοιχεία του μακαριστού αρχιεπισκόπου.
Όπως αναφέρει ο συγγραφέας του άρθρου, ο καθηγητής Θεολογίας Ευάγγελος Δ. Θεοδώρου, ο ίδιος ο αρχιεπίσκοπος δεν δίστασε να σημειώσει: "...ἐξαιτοῦμαι τήν συγγνώμην ὅλων ἐκείνων, τούς ὁποίους... ἐν τῇ ἐνασκήσει τῶν βαρυτάτων καί δυσχερεστάτων καθηκόντων μου, τυχόν ἐπίκρανα ἤ ὁπωσδήποτε ἐλύπησα.".

Για να διαβάσετε τη νεκρολογία με τα βιογραφικά στοιχεία για τον μακαριστό αρχιεπίσκοπο Αθηνών Ιερώνυμο Α', πατήστε το παρακάτω εικονίδιο:

Θρῆνος

(Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, Ἔπη ἱστορικά: ΚΖ’, Migne XXXVII, 1286)

Μετάφραση Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου

Ἡ εὐαίσθητη ψυχή του ματώνει καθώς τή σφίγγουν τ’ ἀγκάθια τοῦ κακοῦ καί τῶν πονηρῶν ἀνθρώπων. Καί χύνει τίς σταγόνες τοῦ θρήνου στά πόδια τοῦ Ἐσταυρωμένου.

Ἀλλοίμονο, ἀλλοίμονο τά πάθη!

            Τί, λοιπόν, ἁμαρτάνω; ἤ ἆραγε ἐγώ μόνος

ἐγγίζω ἀνόσια

            τίς δικές σου καθαρές θυσίες;

Μήπως μ’ ἐξαγνίζῃς μέ τά πάθη, καθαρώτατε,

            ἤ μήπως τήν ἔπαρσι τῶν ἄλλων

σταματᾷς ἤ

            μπροστά στόν ἀντίπαλο μέ φέρνῃς γυμνό;

Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Προσέγγιση στό μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας», β΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1995), σελ. 10 - 12, 7 - 9 

ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

...Ὁρμητικά ἀναδύονται ἀπό μέσα μου τό πάθος κι’ ὁ λόγος γιά τήν Ἐκκλησία.

Ζητάω τήν ἐπαφή μέ τό συνάνθρωπο. Νοιώθω τήν ἀνάγκη ν’ ἀνοίξω μαζῆ του διάλογο. Νά μιλήσω σ’ αὐτόν, πού ὁδοιποροῦμε μαζί στούς δρόμους τῆς γῆς καί γράφουμε μ’ ἕνα κοινό μόχθο τή σύγχρονη ἱστορία. Νά τοῦ ἐμπιστευτῶ αὐτό, πού γνώρισα κι’ αὐτό, πού ἔζησα, σάν μέλος καί σάν ποιμένας τῆς Ἐκκλησίας...

...Δέν φοβάμαι ν’ ἀντικρύσω καί τήν δυσπιστία τῆς ἐποχῆς μου καί τά λάθη τῶν ἀνθρώπων τῆς Ἐκκλησίας μου. Αὐτό εἶναι τό κλῖμα, στό ὁποῖο ἀναπτύχθηκα κι’ ἐγώ καί τ’ ἀδέρφια μου. Εἶναι ἡ ἴδια ἡ ζωή μας. Καί τό τίμιο κύτταγμα τῆς πραγματικότητας καί τῶν προβλημάτων εἶναι τό πρῶτο βῆμα γιά τήν ὑπέρβαση τῶν δυσκολιῶν καί τήν προσπέλαση στήν περιοχή τῆς γνησιότητας...

Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Τό «τραῦμα» τῆς ἀγάπης”, α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2002), σελ. 19

Το όραμα της "κοινωνίας"

«… Μιά κοινωνία… ἅμα δέ θεμελιώνεται στήν ἀγάπη, στήν ἀλληλοπροσέγγιση, καί στήν ἀλληλοκατανόηση, εἶναι μιά τερατογένεση… Δέν πραγματώνει τό ὅραμα τῆς  “κοινωνίας”. Οἱ ἄνθρωποι περπατοῦν στούς ἴδιους δρόμους. Ἀλλά παραμένουν ξένοι.»

Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 225, 16 Μαρτίου 2008

Ἐπιλογές... “στό πόδι”

Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου

Ὄραμα ἡ πρόοδος. Καθολικό καί διαχρονικό. Ὄχι, ἀποκλειστικά, σημερινό. Καί ὄχι προνόμιο μιᾶς ἐλίτ. Σύμφυτο μέ τή λογική ἀνθρώπινη ὕπαρξη, τό βασιλιά καί διαχειριστή τῆς σύνολης, ἀπέραντης Δημιουργίας. Μέ ἄνοιγμα χρόνου, ὅση ἡ ἡλικία τοῦ ἀνεξερεύνητου σύμπαντος καί ὅση ἡ ἱστορική διαδρομή τοῦ ἀνθρώπινου γένους. Ἀπό τότε, πού ὁ ἄνθρωπος σήκωσε τό βλέμμα γιά νά θαυμάσει τούς οὐρανούς, ἀπό τότε, πού ἅπλωσε τό χέρι του, γιά νά ψαύσει τό χορτάρι τοῦ ἀγροῦ ἤ τή σκληρή πέτρα, ἀπό τότε, πού σμίλεψε τό πρῶτο, χοντροκομμένο ἐργαλεῖο του καί ἔκρυψε στή γῆ τόν πρῶτο σπόρο, ἡ κούρσα τῆς γνωστικῆς ἀνάπτυξης, τῆς τεχνολογικῆς ἐξέλιξης καί τῆς πολιτιστικῆς προόδου μπῆκε σέ ρυθμό ἐπιτάχυνσης. Ἀπό μέρα σέ μέρα, ἀπό χρόνο σέ χρόνο, ἀπό αἰώνα σέ αἰώνα ἡ γνώση διογκώνεται. Καί ἡ ἀξιοποίηση τῶν φανερῶν καί κρυμμένων θησαυρῶν τοῦ πλανήτη μας καί τοῦ σύμπαντος, γίνεται καθημερινός μόχθος, μέ στόχο τήν ἐκμετάλλευση καί τήν ἀπόλαυση.