Ξόδεμα;

Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Τό «τραῦμα» τῆς ἀγάπης”, α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2002), σελ. 124

«... Μή θεωρεῖς τήν ἐλεημοσύνη, ὅτι εἶναι ξόδεμα, ἀλλά εἰσόδημα. Οὔτε ὅτι εἶναι δαπάνη, ἀλλά ἐπιχείρηση. Γιατί παίρνεις περισσότερα ἀπό αὐτά, πού δίνεις. Δίνεις ψωμί καί παίρνεις ζωή αἰώνια. Δίνεις ροῦχο καί παίρνεις ἔνδυμα ἀφθαρσίας. Δίνεις συμμετοχή στή στέγη καί παίρνεις τή βασιλεία τῶν οὐρανῶν.» (Ἁγίου Ἰωάννη τοῦ Χρυσοστόμου)

Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Τό πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ», β΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1994), σελ. 12-16, 17-26

ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ

...Σ’ ὁλόκληρη τήν πατερική θεολογία δέν βρίσκουμε οὔτε μιά συνολική ἤ ἔστω ἀποσπασματική ἀφήγησι τῆς ζωῆς τοῦ Ἰησοῦ. Οἱ Πατέρες δέν τό ἐπιχειροῦν. Ἐνῶ κάνουν βαθειά μελέτη τῶν ἱερῶν κειμένων καί στέκονται μέ δέος «παρά τό λίκνο» καί «παρά τούς πόδας» καί «παρά τόν σταυρόν» τοῦ Κυρίου, δέν ἀποτολμοῦν νά συγγράψουν μιά σκιαγραφία τῆς ὅλης ζωῆς του.

Ἡ ἄρνησι αὐτή τῶν Πατέρων μᾶς βάζει σ’ ἕνα δυνατό προβληματισμό. Εἶναι ἆραγε κατορθωτό νά συντάξουμε μιά ἱστορία τοῦ Ἰησοῦ;...

...Σᾶς καλῶ νά ἀναζητήσουμε νά γνωρίσουμε Ἐκεῖνον, τόν ὁποῖον νοστάλγησαν οἱ προχριστιανικοί ἄνθρωποι καί γιά τόν ὁποῖο ἔχυσαν τό αἷμα τους οἱ μάρτυρες.

Τόν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό.

Ἄλλη

(Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, Ἔπη ἱστορικά: Ο’, Migne XXXVII, 1418)

Μετάφραση Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου

Μιά ἄλλη ἱκεσία μέ τήν ὁποία ζητάει τή σωτηρία.

Πάλι ἦρθε ὁ δράκων,

            ἀπό σένα πιάνομαι.

Κράτησέ με, κράτησέ με,

            μή τοῦ ἐγκαταλείψῃς τήν εἰκόνα σου.

Μή μ’ ἀρπάξῃ ὁ ἐχθρός

            σάν τό ὀρνίθι ἀπ’ τή φωλιά.

Ἀλλοίμονο! Καί τή κρίσι φοβοῦμαι,

            καί ποθῶ τόν θάνατο.

Διώκομαι ἐδῶ,

            δέν ἔχω ποῦ νά σταθῶ.

Μέ καλεῖς ἀπό κεῖ στή βασιλεία σου,

            ἀλλά δέν ἔχω παρρησία.

Δικός σου εἶμαι, Χριστέ,

            σῶσε με ὅπως σύ θέλεις.

Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Ἡ ἱκεσία ἑνός Ἁγίου», β΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1994), σελ. 251

Ἄρθρο ἀπό τό περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 240, 1 Νοεμβρίου 2008 

Σκοταδιστική πτώχευση

Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου

Φαινόμενο πολιτιστικῆς ἀναβάθμισης ἤ σκοταδιστικῆς πτώχευσης; Στόν ἰδεολογικό καί πολιτιστικό ἀναβρασμό τῆς ἐποχῆς μας, προέκυψε καί τό εἶδος τοῦ “προοδευτικοῦ”, πού προσδιορίζει τό ἄθλημά του στήν ἐπίμονη καί ὑπερφίαλη ἀπόρριψη τοῦ Θεοῦ. Δέν εἶναι ὁ ἀκάματος ἐρευνητής στούς διάφορους κλάδους τῆς ἐπιστήμης, πού ἐντάσσει τόν ἑαυτό του στή στρατιά τῶν φίλων καί τῶν ἐργατῶν τῆς προόδου. Δέν εἶναι ὁ χαρισματοῦχος χειριστής τοῦ λογοτεχνικοῦ καλάμου ἤ τοῦ χρωστήρα ἤ τῆς σμίλης. Δέν εἶναι ὁ πιστός, ἀλλά ἀφανής διάκονος τῆς ἀγάπης, πού ἁπαλύνει τόν πόνο καί σφουγγίζει τό δάκρυ. Δέν εἶναι ὁ δάσκαλος τῆς ἀνθρωπιᾶς καί στηλοβάτης τοῦ πολιτισμοῦ. Εἶναι ὁ “ἄθεος”, ὁ μεταλλαγμένος τύπος τῆς νεωτερικότητας, πού περιφέρει “εἰς τάς ὁδούς καί τάς ρύμας” τήν ἔπαρση τοῦ “προοδευτικοῦ” μοντέλου τῆς ἐποχῆς μας. Πού σαλπίζει σέ κάθε στιγμή καί πρός ὅλες τίς κατευθύνσεις, ὅτι ἔχει ξεπεράσει τά ταμπού τῆς “σκοταδιστικῆς ἀμάθειας”(!) καί ἔχει ἀπελευθερωθεῖ ἀπό τό δουλικό φρόνημα τῶν περασμένων γενεῶν.

Ένα μέρος για τους φτωχούς

Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Τό «τραῦμα» τῆς ἀγάπης”, α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2002), σελ. 122

«... Βάλτε κάποια μέτρα στή χρήση τῶν ἀγαθῶν, πού προορίζονται γιά τήν ἐξυπηρέτηση τοῦ βίου. Μήν τά θέλετε ὅλα δικά σας. Ἀλλά ἕνα μέρος ἀπό αὐτά, νά εἶναι τῶν φτωχῶν, τῶν ἀγαπημένων τοῦ Θεοῦ. Γιατί ὅλα τά ἀγαθά εἶναι τοῦ Θεοῦ, τοῦ κοινοῦ μας Πατέρα.» (Ἁγίου Γρηγορίου Νύσσης)

Τό βαθύτερο νόημα τῶν Χριστουγέννων

Πριν από 55 χρόνια, ο μακαριστός αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος Α', σε ραδιοφωνική εκπομπή για την εορτή των Χριστουγέννων, προσπάθησε να εμπνεύσει τον λαό με την αγάπη που έδειξε ο Θεός προς το πλάσμα Του.
Πόσο επίκαιρα είναι τα λόγια του και προς τον σημερινό ποικιλοτρόπως δοκιμαζόμενο άνθρωπο: "Είναι δυνατόν ο Θεός, που με τέτοιον θαυμαστό τρόπο έχει εκδηλώσει την αγάπη Του για τους ανθρώπους, να έχει πάψει να ενδιαφέρεται για μας, που ζούμε σ' αυτή την τόσο δύσκολη και αναστατωμένη από τα θεμέλιά της εποχή;"

῾Η Πύλη τῆς ἀγάπης

Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου

Φτωχή ἡ φάτνη. ᾿Αλλά δέν τήν ἰσοσταθμίζουν ὅλα τά πλουμιστά παλάτια τοῦ κόσμου. ῎Αγνωστη στούς συντοπίτες της. Καί, ὅμως, γνωστή, σήμερα, ὕστερα ἀπό εἴκοσι αἰῶνες, στά πέρατα τῆς οἰκουμένης. Περιφρονημένη ἀπό τούς ἀλαζόνες ἐκείνης τῆς ἐποχῆς. Σεβαστή, ὅμως, ἀπό τούς κατοπινούς σοφούς καί ἁγίους καί καταχωρημένη, σέ περίοπτη θέση καί σέ πρώτη προβολή, στό βιβλίο τῶν ἐξελίξεων τῆς παγκόσμιας ἱστορίας. 

Ἡ πρόχειρη στέγη τῶν ἄλογων ζώων ἔγινε ἡ μήτρα τῆς “καινῆς κτίσης”. ῾Η Πύλη, ἀπό τήν ὁποία πέρασε, γιά νά φτάσει στή γῆ μας, ἡ πλούσια καί λυτρωτική θεϊκή ᾿Αγάπη. ῾Η ἀφετηρία τῆς νέας πορείας τοῦ ἀνθρώπινου γένους.  ῾Ο τόπος συνάντησης τοῦ “ἄπειρου” μέ τό “πεπερασμένο”. Τοῦ Θεοῦ μέ τόν ἄνθρωπο. Τῆς ἀπαστράπτουσας θείας ὑπόστασης μέ τή δική μας φθαρμένη καί ἀλλοτριωμένη θεία εἰκόνα. Τό Θυσιαστήριο τῆς δικῆς μας  προσφορᾶς καί τῆς λατρευτικῆς μας προσκύνησης.

Δέησις πρός τόν Χριστόν

(Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, Ἔπη ἱστορικά: ΞΘ’, Migne XXXVII, 1417)

Μετάφραση Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου

Τήν ἴδια μελαγχολία τοῦ ἐμπνέουν πάντοτε τά ἀνθρώπινα. Τήν παρηγοριά του καί τήν εἰρήνη του τήν βρίσκει κοντά στόν Κύριο.

Ἐπιστάτα,

            μέ κυκλώνει φοβερή ταραχή,

ἐμένα τόν μαθητήν σου,

            ξύπνησε, πρίν πεθάνω.

Μόνο διάταξε

            καί θά πεθάνῃ ἡ ζάλη.

Τολμῶ νά πῶ κάτι·

            Χριστέ μή μέ πιέζῃς.

καί μή μ’ ἀφήσῃς νά σβήσω

            κάτω ἀπ’ τό βάρος τῶν θλίψεων.

Γιατί ἔχεις πολλούς

            καί πιό κακούς ἀπό μένα

τούς ὁποίους ἐλέησες.

            Μή μέ κρίνῃς ἀνάλογα μέ τίς πράξεις μου.

Καί ἄδειασε, ἄδειασε τό περισσευούμενο βάρος

            ἀπ’ τή ζυγαριά πού ζυγίζει τά ἔργα μου.

Γιατί καί μιᾶς μόνης μέρας

            ποιός μπορεῖ νά σηκώσῃ τό φορτίο;

Σέ ποιόν νά προσέλθω

            φορτωμένος καθῶς εἶμαι μέ τό βάρος τῶν κακῶν;

Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Ἡ ἱκεσία ἑνός Ἁγίου», β΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1994), σελ. 249

Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Εἰς ἑαυτόν», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2005), σελ. 8, 130-142

«ΕΙΣ ΕΑΥΤΟΝ»

7. Ἰησοῦς, ὁ «Θεάνθρωπος»

Σκέφτομαι τό μέγεθος “ἄνθρωπος” καί περνάω στόν ἴλιγγο τοῦ θάμβους. Προσμετρῶ τήν ἀξία τοῦ δικοῦ μου προσώπου καί τῶν προσώπων, πού διακινοῦνται, αἰῶνες τώρα, στό γήπεδο τῆς ἱστορίας καί τή βρίσκω ἀπροσμέτρητη. ᾿Ακούω τούς χτύπους τῆς δικῆς μου καρδιᾶς, ἀλλά, ταυτόχρονα, νοιώθω ἀποδέκτης τῶν ἀνησυχιῶν καί τῶν προβληματισμῶν ὅλων τῶν λογικῶν ὄντων, πού ζύμωσαν μέσα τους τή γνώση, πού διερωτήθηκαν γιά τήν ἀφετηρία τῆς ὕπαρξής τους καί γιά τόν προορισμό της, πού μόχθησαν, χάρηκαν, πόνεσαν, ἔκλαψαν, καί, κλείνοντας τά μάτια, κληροδότησαν τή συναγμένη ἐμπειρία τους στούς μελλοντικούς σκυταλο­δρόμους τῆς ζωῆς καί ἀναδύεται ἀπό μέσα μου ἡ διαπίστωση: ὁ ἄνθρωπος εἶναι τό μεγάλο, τό δυσπρόσιτο καί δυσεξιχνίαστο θαῦμα.