Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Ἐκκλησία σήμερα;», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1976), σελ. 47-54

ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΣΗΜΕΡΑ;

6. Τό «παρών» στή ζωή

Ἡ Ἐκκλησία δίνει πάντα τό «παρών» στή ζωή. Στή ζωή, ὅπως τή γράφουμε καί τήν ἀπαθανατίζουμε ἐμεῖς, μέ τίς μικρότητες καί τούς ἡρωϊσμούς μας.

Εἶμαι ἀπόλυτα βέβαιος, ὅτι ὅσα θά πῶ σήμερα, θά προκαλέσουν, σέ μιά μερίδα ἀκροατῶν μου, σκεπτικισμό καί σέ ἄλλη, ἀντίστασι. Τοῦτο τό γεγονός δέν μοῦ προκαλεῖ κατάπληξι. Ἡ φύσι καί τό περιεχόμενο τοῦ θέματος εἶναι τέτοια, ὥστε δικαιολογοῦν τίς ἀντιδράσεις.

Σέ παληότερες ἐποχές οἱ ἄνθρωποι τοῦ πνεύματος δέν ἦσαν σέ θέσι νά συντονιστοῦν  μέ τίς ἀνησυχίες καί τούς ὁραματισμούς τῶν τεχνικῶν. Τίς ἐπαγγελίες, τίς ὁποῖες διέγραφαν οἱ θετικές ἐπιστῆμες, τίς θεωροῦσαν πλάσματα τολμηρῆς ἤ καί νοσηρῆς φαντασίας. Ἐκεῖνοι ὅμως, ἀκάθεκτοι, τραβοῦσαν μπροστά, γιά νά μετουσιώσουν σέ πραγματικότητα τά μεγαλόπνοα σχέδιά τους.

Ὁ αἰῶνας μας πέρασε στήν ἀντίστροφη τάσι. Οἱ πτήσεις τῶν θετικῶν ἐπιστημῶν καί τῆς τεχνικῆς δέν μᾶς βρίσκουν ἐφεκτικούς καί δύσπιστους. Κρατᾶμε αὐτό, πού μᾶς δίνουν καί πιστεύουμε ὅτι ἔχουν τή δύναμι νά μᾶς δώσουν κατασκευές καί νά δημιουργήσουν ἔργο, πού σήμερα ἀδυνατεῖ νά συλλάβη ἡ πεπερασμένη ἀνθρώπινη σκέψι μας. Ὅμως, καλουπωμένοι στά μέτρα τῆς τεχνικῆς, ἀδυνατοῦμε νά δεχτοῦμε καί νά κρατήσουμε τό λόγο τοῦ πνεύματος, τή μαρτυρία τῆς Ἀποκαλύψεως καί τή δημιουργία τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία μέ κανένα τρόπο δέν συλλαμβάνεται καί δέν ἐλέγχεται ἀπό τά εὐαίσθητα καί πολύπλοκα ὄργανα τῶν ἐργαστηρίων μας.

Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 256, 1-7-2009

Ἡ νέμεση τῆς ἱστορίας

Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου

Δέχτηκα μιά ἐπιστολή, πού μέ ἐπιτιμᾶ γιά τό περιεχόμενο καί τό ὕφος τῶν κριτικῶν δημοσιευμάτων μου. ῾Ο ἐπιστολογράφος μοῦ εἶναι ἄγνωστος. Εἶχε, ὅμως, τήν ὑπομονή -δέν ξέρω γιά πόσο χρονικό διάστημα- νά διαβάζει τοῦτο τό φυλλάδιο. Νά ἐπεξεργάζεται τόν πίνακα τῶν ἐκκλησιαστικῶν εἰδήσεων. Νά περνάει ἀπό τήν κρησάρα τοῦ προσωπικοῦ του λογισμικοῦ τίς δικές μου ἐκτιμήσεις. Καί νά καταλήγει στό συμπέρασμα, ὅτι ἡ ἐπί μακρότατο χρονικό διάστημα -ὁλόκληρη τριακονταπενταετία- παρουσίαση καί ἐπεξεργασία τῶν θλιβερῶν γεγονότων, πού εὐτέλισαν τήν ἐκκλησιαστική μας διοίκηση καί ἔπνιξαν τίς ἐλπίδες τῆς ἑλληνικῆς ᾿Ορθόδοξης παρεμβολῆς, εἶναι μιά πράξη ἀσύμβατη μέ τό πνεῦμα καί μέ τήν παράδοση τῆς ἁγιότατης ᾿Εκκλησίας μας, πού “ἐμφυσᾶ τή συγχώρηση, τήν πραότητα καί τή γαλήνη”. Τό συμπέρασμά του αὐτό, καθώς φαίνεται ἀπό τό συνολικό κείμενο τῆς ἐπιστολῆς του, τό καθιστᾶ περισσότερο ὀξύ, πραγματικό ψυχικό τραῦμα, ἡ πυκνή ἀναφορά καί ἡ καθήλωση τοῦ κριτικοῦ μου καλάμου σέ συμπεριφορές προσώπων, πού ἔχουν, ἀπό μακροῦ χρόνου ἤ καί πρόσφατα, ἀποχωρήσει ἀπό τή σκηνή τοῦ παρόντος βίου καί βρίσκονται κατενώπιον τοῦ δικαιοκρίτη Θεοῦ.  

῾Η ἐπιστολή αὐτή δέν μέ ἐξέπληξε. ῾Υπάρχουν ἄνθρωποι, πού ἐξ αἰτίας προσωπικῆς φιλίας ἤ προσωπικῶν συμφερόντων, εὐνοοῦν τήν ἀπόσυρση καί τοῦ ἑαυτοῦ τους καί τῶν φίλων τους, ἀπό τήν ἔπαλξη τῆς κριτικῆς παρατήρησης καί τόν ἐφησυχασμό στήν ἀπόλυτη σιωπή. Τόν εὐνουχισμό τῆς μνήμης. Τήν ἀποπομπή τῆς βίβλου τῶν “συμβάντων” στό ντουλάπι τῆς ὁριστικῆς λήθης. Καί τήν ἀμνήστευση κάθε ἔκτροπης συμπεριφορᾶς τῶν προσώπων, πού ἡγήθηκαν στήν ἀλλοίωση τῆς ποιότητας τῶν ἀποστολικῶν ὁραμάτων καί στήν ἐπέκταση τοῦ μολυσμένου κλίματος τῆς διαφθορᾶς. 

Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, ‟Τό «τραῦμα» τῆς ἀγάπης”, α’ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2002), σελ. 142

 Η μυστική χάρη

«... Ἡ ἀγάπη εἶναι κοινωνία ψυχῶν. Χάρη, πού μεταδίνεται μυστικά. Δύναμη, πού περνάει ἀπό τή μιά ὕπαρξη στήν ἄλλη, δίχως νά ἐκτεθεῖ στό φῶς τῆς δημοσιότητας καί στήν ἀλλοτριωτική περιπέτεια τῆς ἐπίδειξης ἤ τῆς διαφήμισης.»

Κυριακή μετά τά Φῶτα

Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Τό ὁδοιπορικό μιᾶς μοναχῆς», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»), σελ. 8, 129-134

ΤΟ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΜΙΑΣ ΜΟΝΑΧΗΣ

...Δίνοντας τό βιβλίο αὐτό στά χέρια τῶν σημερινῶν πιστῶν, τῶν μελῶν τῆς Ἐκκλησίας, πού ζεῖ στό πέρασμα πρός τήν τρίτη χιλιετηρίδα, συνοδεύουμε τήν προσφορά μέ τήν εὐχή καί τήν προσευχή νά βοηθήσει σέ μιά στροφή καί σέ μιά ἐπιστροφή στίς πηγές ζωῆς καί δραστηριότητας τῆς Ἐκκλησίας. Νά χειραγωγήσει σέ μιά μαθητεία κοντά στούς μεγάλους Πατέρες καί Δασκάλους τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ μας Σώματος, πού μέ τήν ἄσκησή τους καί μέ τόν φωτισμένο βίο τους καί μέ τόν σύντομο ἀλλά πυκνό λόγο τους ἔδωσαν τή μεγάλη μαρτυρία τῆς ἀλήθειας καί τῆς γνησιότητας καί τῆς κρυστάλλινης ἀφοσίωσης στό πρόσωπο τοῦ σαρκωμένου καί σταυρωμένου Λόγου τοῦ Θεοῦ.

13. Ἡ γιορτή τῶν Ἐπιφανείων

Ὁ καιρός προχώρησε. Κι ἔφτασε ἡ μεγάλη γιορτή τῶν Ἐπιφανείων.

Τήν προηγούμενη χρονιά ἡ Αἰθερία κι οἱ συνοδοί της εἶχαν γιορτάσει τά Ἐπιφάνεια στήν Ἀραβία. Μαζί μέ τούς πιστούς τῆς τοπικῆς Ἐκκλησίας. Καί μέ τήν ἔξαρση τῶν ἀσκητῶν τῆς γύρω περιοχῆς.

Τούτη τή φορά τούς προσφερόταν μιά ἄλλη πνευματική εὐλογία. Νά ζήσουν τή μεγάλη γιορτή στήν ἀγκαλιά τῆς «μητρός τῶν Ἐκκλησιῶν».

Ἡ ἱερατική λειτουργία τοῦ Προδρόμου

Κοντάκιον εἰς τά ἅγια φῶτα

(Ρωμανοῦ τοῦ μελωδοῦ)

Διαβάστε κείμενο-μετάφραση ΕΔΩ

Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 98, 1-12-2002  

Ἡ παθολογία τῆς Συνοδικῆς ἀπορρύθμισης

Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου

Εὐαίσθητη ἡ Συνοδική λειτουργία. ᾿Εκτεταμένη καί ἐπικίνδυνη ἡ σημερινή ἀπορρύθμισή της. Σαφεῖς καί καταξιωμένες ἀπό τή μακρά, συνεπή καί γόνιμη, ἐκκλησιαστική παράδοση, οἱ ἀπαιτήσεις τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ ἀπό τό χαρισματικό, ῾Αγιοπνευματικό ὄργανο διοίκησης. “᾿Οθνεία” καί ἀπαράδεκτη ἡ τακτική, πού εἰσέβαλε, ἐπιθετικά καί καταλυτικά, κατά τούς τελευταίους καιρούς, στούς χώρους  ἄσκησης τῆς Συνοδικῆς διεργασίας καί πού ὑποβάθμισε τήν ῾Αγιοπνευματική Συνέλευση τῶν ὑπεύθυνων ποιμένων σέ συναλλακτήριο συμφερόντων και σέ ἐπικαλυπτήριο χυδαίων σκανδάλων.

῾Η Συνοδική ὀντολογία ὑποχρεώνει σέ βαθύ σεβασμό πρός τούς ῾Ιερούς Κανόνες καί σέ προσεκτικούς, ἀνεπηρέαστους χειρισμούς, ὅλους ἐκείνους, πού προωθήθηκαν στίς ἡγετικές ἐπάλξεις τῆς ᾿Εκκλησίας. Κανένας μας, ὅμως, δέν ἔχει τήν ἀνάπαυση, πώς ὁ ἱερός αὐτός θεσμός λειτουργεῖ, σέ τούτη τήν ἀναστατωμένη καί σκοτεινή ἐποχή μας, στά πλαίσια τῶν προδιαγραφῶν, πού ὅρισαν οἱ ἅγιοι ᾿Απόστολοι καί οἱ θεοφόροι Πατέρες μας.

Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Λατρεία καί Βίβλος», β΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»), σελ. 8, 31-35

ΛΑΤΡΕΙΑ ΚΑΙ ΒΙΒΛΟΣ

..., ἡ Ὀρθόδοξη Λειτουργία μας ξεκινάει ἀπό τήν Ἁγία Γραφή, ἐμπνέεται ἀπό τήν Ἁγία Γραφή, γεμίζει ἀπό τήν Ἁγία Γραφή, ἐρμηνεύεται ἀπό τήν Ἁγία Γραφή.

Ὅλα αὐτά κάνουν φανερό, πώς μιά ἐμβάθυνση στό γράμμα καί στό πνεῦμα τῆς Λειτουργίας προϋποθέτει ἐμβάθυνση στό γράμμα καί στό πνεῦμα τῆς Ἁγίας Γραφῆς. Καί πώς δέν μπορεῖ νά ὑπάρχει συνειδητή λειτουργική ζωή, ἄν δέν ὑπάρχει ἁγιογραφική σπουδή. Μόνο ὅταν αἰσθανθοῦμε τή ζωντανή παρουσία τῆς Ἀποκαλύψεως στή θεία Λειτουργία, κι’ ὅταν, βοηθημένοι ἀπό τό Ἅγιο Πνεῦμα μποῦμε λίγο πιό βαθειά στό νόημα τοῦ μυστηρίου τῆς Εὐχαριστίας, ἡ καρδιά μας θ’ ἀρχίσει νά πάλλει ἀπό ἐνθουσιασμό κι’

ἀπό συγκίνηση κι’ ἀπό λαχτάρα. Ἡ θεία Λειτουργία θά γίνει ἡ δροσιά καί τό ὀξυγόνο τῆς ψυχῆς μας...

Δέησις ἐν τῇ νόσῳ

(Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, Ἔπη ἱστορικά: ΟΑ’, Migne XXXVII, 1418)

Μετάφραση Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου

Βασανίζεται σκληρά ἀπό τήν ἀρρώστια τοῦ σώματος. Κι’ ὅμως ἔχει τή δύναμι νά στιχουργήσῃ καί νά περιγράψῃ μέ τούς λεπτούς φθόγγους τῆς ποιήσεώς του τήν ὀδύνη του. Καί πάλι, στό ποίημα αὐτό διακρίνεται ἡ ἀνάτασι, ἡ γλυκειά κοινωνία τήν ὁποία ἔχει μέ τό Θεό, ἡ ἀπόλυτη ἐμπιστοσύνη σ’ Αὐτόν καί ὁ τρόπος μέ τόν ὁποῖο διατυπώνει πρός τόν οὐρανό τήν ἀγωνία του καί τά αἰτήματά του.

Εἶμαι ἄρρωστος, εἶμαι ἄρρωστος,

            ταλαιπωροῦμαι ἀπ’ τό σῶμα.

Κι’ ἴσως μερικοί

            γελοῦν μέ τήν πάθησί μου,

αὐθαδιάζοντας, εἶναι αὐτοί πού καιροφυλακτοῦν

            νά μέ δοῦν νά πεθαίνω.

Οἱ ἀρθρώσεις ἔχουν λυθῆ

            κι’ ἡ βάσι τῶν ποδιῶν μου ἐτοιμόρροπη.

Εἴτε αὐτό εἶναι συνέπεια τῆς ἐγκρατείας

            ἤ τῶν ἁμαρτιῶν

εἴτε εἶναι πάλη, πού μοῦ κάνει ὁ ἀντίπαλος

            (δέν ξέρω), ὅμως χάρι ἀνήκει

στόν Κυβερνήτη μου.

            Αὐτό, πού μοῦ ἦρθε

εἶναι τό καλύτερο.

            Ὅμως σταμάτησε τήν ἀρρώστια,

σταμάτησέ την μέ τή διαταγή σου·

            ὁ δικός σου λόγος εἶναι σωτηρία.

Ἄν ὅμως δέν τήν σταματήσῃς, δός μου τή δύναμι

            νά τά ὑποφέρω ὅλα.

Ὁ σκόρος ἄς πάρῃ τό δικό του.

            Συγκράτησε τήν εἰκόνα σου.

Ἔτσι θά ἔχῃς

            καί τό δοῦλο σου ἀκέραιο.

Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Ἡ ἱκεσία ἑνός Ἁγίου», β΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1994), σελ. 253 καί 255