Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 322, 11ος/2012

Ἀξιύμνητε Μιχαήλ Ἀρχάγγελε...

Δοξαστικό τῶν Αἴνων τῆς ἑορτῆς τῶν Ἀρχαγγέλων Μιχαήλ καί Γαβριήλ

Ὅπου ἐπισκιάσῃ ἡ χάρις σου  Ἀρχάγγελε,

ἐκεῖθεν τοῦ διαβόλου διώκεται ἡ δύναμις·

οὐ φέρει γάρ τῷ φωτί σου προσμένειν,

ὁ πεσών Ἑωσφόρος.

Διό αἰτοῦμεν σε τά πυρφόρα αὐτοῦ βέλη,

τά καθ’ ἡμῶν κινούμενα ἀπόσβεσον,

τῇ μεσιτείᾳ σου λυτρούμενος ἡμᾶς,

ἐκ τῶν σκανδάλων αὐτοῦ,

ἀξιΰμνητε Μιχαήλ Ἀρχάγγελε.

Ὅπου κι ἄν ἐπισκιάσει ἡ χάρις σου Ἀρχάγγελε,

ἀπό ἐκεῖ διώκεται ἡ δύναμη τοῦ διαβόλου,

γιατί δέν ὑποφέρει κοντά στό φῶς σου νά παραμένει,

ὁ Ἑωσφόρος πού ἔπεσε.

Γι’ αὐτό, σοῦ ζητᾶμε νά σβήσεις τά πύρινα βέλη του πού κινοῦνται ἐναντίον μας,

μέ τή μεσιτεία σου ἐλευθερώνοντάς μας

ἀπό τά σκάνδαλά του,

ἐσύ, πού εἶσαι ἄξιος νά ὑμνεῖσαι, Μιχαήλ Ἀρχάγγελε. 

Κυριακή Στ' Ματθαίου (Παραλυτικοῦ)

Ο συμπαθής επισκέπτης των διωκομένων

Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 321, 10/2012

Στιχηρό προσόμοιο τῶν Αἴνων Ἁγίου Δημητρίου Μυροβλύτου

Δεῦρο Μάρτυς Χριστοῦ πρός ἡμᾶς, σοῦ δεομένους συμπαθοῦς ἐπισκέψεως·

καί ρῦσαι κεκακωμένους, τυραννικαῖς ἀπειλαῖς, καί δεινῇ μανίᾳ τῆς αἱρέσεως·

ὑφ’ ἧς ὡς αἰχμάλωτοι, καί γυμνοί διωκόμεθα,

τόπον ἐκ τόπου, συνεχῶς διαμείβοντες, καί πλανώμενοι ἐν σπηλαίοις καί ὄρεσιν.

Οἴκτειρον οὖν πανεύφημε, καί δός ἡμῖν ἄνεσιν·

παῦσον τήν ζάλην καί σβέσον, τήν καθ’ ἡμῶν ἀγανάκτησιν,

Θεόν ἱκετεύων, τόν παρέχοντα τῷ κόσμῳ τό μέγα ἔλεος.

Ἔλα ἐσύ, ὁ μάρτυρας Χριστοῦ (Δημήτριος), κοντά μας, γιατί χρειαζόμαστε τή γεμάτη συμπάθεια ἐπίσκεψή σου.

Καί ἐλευθέρωσε ὅσους ἔχουν κακοποιηθεῖ ἀπό ἀπειλές τυράννων, καί ἀπό τή φοβερή μανία τῆς αἱρέσεως.

Ἀπ’ αὐτήν ὡς αἰχμάλωτοι καί γυμνοί διωκόμαστε,

συνεχῶς περπατῶντες ἀπό τόπο σέ τόπο καί σέ σπηλιές καί ὄρη περιπλανώμενοι.

Σπλαχνίσου, λοιπόν, πανεύφημε καί δός μας ἄνεση,

παῦσε τή ζάλη καί σβῆσε τήν ἐναντίον μας ἀγανάκτηση,

ἱκετεύοντας τόν Θεό, πού παρέχει στόν κόσμο τό μέγα ἔλεος.

Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ,

Στοχασμοί και προβληματισμοί

Ευρώπη και Ορθοδοξία

Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου

Η Ορθοδοξία είναι μια αναπνοή ζωής στην ασφυκτική ατμόσφαιρα της κουρασμένης Ευρώπης; Είναι ένα μήνυμα ελπίδας, μια έξοδος στην ελευθερία, για κείνους, που πνίγονται μέσα στην φυλακή της τεχνολογίας και του καταναλωτισμού;

Το θέμα συζητείται ευρύτατα. Οι ιδεολογικές και πολιτικές ανακατατάξεις της δεκαετίας του ’80 και οι θρυαλλίδες του πολέμου, που πυροδοτήθηκαν στα Βαλκάνια, υποκίνησαν τον προβληματισμό και δρομολόγησαν τον διάλογο.

Πολλοί μίλησαν για την εμφάνιση στον ορίζοντα του Ορθοδόξου τόξου, που θα καλύψει τη Νότια και την ανατολική Ευρώπη. Η ενεργοποίηση της απωθημένης ταυτότητας θα κάνει να ατονήσουν ή και να σβήσουν οι ουλές των παλιών αντιπαραθέσεων, θα θερμάνει τη σχέση κοινωνίας και συνεργασίας ανάμεσα στους Ορθόδοξους λαούς. Και θ’ αποτελέσει δείγμα πνευματικής ισορροπίας και καταξίωσης της προσωπικότητας για τον υπόλοιπο ευρωπαϊκό πληθυσμό.

Άλλοι πάλι, τοποθετημένοι πεισματικά στην παράταξη της άρνησης κι εξαρτημένοι απ' τις προκαταλήψεις των νεκρών πια συστημάτων, έσπευσαν να οργανώσουν αντίσταση και να κινήσουν την πέννα τους σε στάση βολής ενάντια σε κείνους, που οραματίστηκαν την Ορθόδοξη Βαλκανική συνεργασία.

Σταυρός:
Σφραγίδα ἐλευθερίας καί ζωῆς

Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 319-320, 8ος-9ος/2012

Παρακλητική, Ἀπόστιχο τῶν Αἴνων, ἦχος Γ΄, Τετάρτη πρωΐ

Σταυροφανῶς Μωϋσῆς ἐν τῷ ὄρει,

χεῖρας ἐκτείνας πρός ὕψος,

τόν Ἀμαλήκ ἐτροποῦτο·

σύ δέ Σωτήρ τάς παλάμας ἁπλώσας,

ἐν τῷ σταυρῷ τῷ τιμίῳ,

ἐνηγκαλίσω με σώσας,

τῆς δουλείας τοῦ ἐχθροῦ,

καί ἔδωκάς μοι σημείωσιν ζωῆς,

ἀπό τόξου φυγεῖν τῶν ἐναντίων μου·

διά τοῦτο Λόγε προσκυνῶ,

τόν Σταυρόν σου τόν τίμιον.

Ὅταν στό ὄρος ὁ Μωϋσῆς

σήκωσε τά χέρια ψηλά σέ σχῆμα σταυροῦ,

κατατρόπωνε τόν Ἀμαλήκ.

Σύ δέ Σωτήρα ὅταν ἅπλωσες τίς παλάμες,

πάνω στόν τίμιο σταυρό,

μ’ ἀγκάλιασες καί μ’ ἔσωσες,

ἀπό τήν ὑποδούλωση στόν ἐχθρό,

καί μοῦ ἔδωσες σφραγίδα ζωῆς,

γιά νά ξεφεύγω ἀπό τά τόξα τῶν ἐχθρῶν μου.

γιαυτό Λόγε προσκυνῶ

τόν Σταυρό σου τόν τίμιο.

Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ,

Εκκλησιαστική δημοσιογραφία

Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου

Το πρόβλημα της δημοσιογραφίας είναι καυτό από οποιαδήποτε γωνιά κι αν το προσεγγίσει κανείς.

Στα οργανωμένα δημοσιογραφικά συμφέροντα η διοίκησι της Εκκλησίας της Ελλάδος προσπάθησε να αντιπαρατάξει μια αυτόνομη και καθαρά εκκλησιαστική δημοσιογραφία. Να ανοίξει δικούς της δίαυλους πρόσβασης στο λαό και ενημέρωσης.

Η όλη προσπάθεια, ίσαμε τούτη τη στιγμή διακλαδώνεται σε τέσσερες βασικές κατευθύνσεις.

1. Στην ίδρυση και τη λειτουργία εκκλησιαστικού ραδιοφωνικού σταθμού. Ο ραδιοφωνικός αυτός σταθμός φέρει την επίσημη σφραγίδα της Εκκλησίας της Ελλάδος, στεγάζεται στα κεντρικά κτίρια διοικήσεως και ελέγχεται πλήρως από τα πρόσωπα, που ασκούν φανερά ή παρασκηνιακά την διαχείριση της εκκλησιαστικής εξουσίας.

2. Στην έκδοση εφημερίδας, με τον τίτλο "Εκκλησιαστική αλήθεια", που συντάσσεται από τα ίδια βασικά πρόσωπα κι απηχεί περισσότερο τις απόψεις του παρασκηνίου.

3. Στην προσπάθεια επηρεασμού του καθημερινού τύπου. Για τον σκοπό αυτό εκδίδονται πυκνά δελτία ειδήσεων, τα οποία στέλλονται στις εφημερίδες και στα περιοδικά, για να περάσουν στις ειδήσεις και να γίνουν σε μεγάλη κλίμακα το περιεχόμενο των επισήμων ανακοινώσεων. Οι ψίθυροι, που ακούγονται ευρύτατα, δίχως να μπορεί κανείς να διαψεύσει ή να επιβεβαιώσει, είναι, ότι η διανομή αυτή των δελτίων ειδήσεων συνοδεύεται και με την παροχή του σχετικού χρηματικού ποσού, ανάλογου με την απαίτηση της εφημερίδας ή του δημοσιογράφου.

Τό ἄρθρο αὐτό δημοσιεύθηκε στήν εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ στίς 28-3-1997

Ἡ εὐπρέπεια ἐμπνέει τήν ὑπακοή

(Ὑπόμνησι τοῦ Tμήματος Kοινωνικῆς Θεολογίας τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν).

Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου

Tό τμῆμα Kοινωνικῆς Θεολογίας τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν ἔδωσε ἕνα ἠχηρό ράπισμα στή Συνοδική αὐθαιρεσία. Ἀρνήθηκε νά ὑπακούση καί νά ὑποταχτῆ σέ ἔγγραφες συστάσεις, πού ἐκπορεύτηκαν ἀπό τά Συνοδικά γραφεῖα, ἀλλά ἦταν διατυπωμένες μέ ἀνοίκειο ὕφος. Kαί διαμαρτυρήθηκε γιά τήν ἔλλειψη εὐπρέπειας, πού χαρακτήριζε τό Συνοδικό ἔγγραφο.

Ἡ ὅλη συζήτησι στή Γενική Συνέλευσι τοῦ Tμήματος, πού ἔγινε σέ κλίμα ἐντάσεως, ἔχει ἰδιαίτερο ἐνδιαφέρον. Ἀνασκαλεύει πληγές. Ἀποκαλύπτει ἐντάσεις. Ἐντοπίζει προβληματισμούς. Kοινοποιεῖ πικρίες. Ἰδιαίτερη, ὅμως, σημασία ἔχει ἡ θεολογική ἐπανατοποθέτησι στό θέμα τῆς ὑπακοῆς, πού τά τελευταῖα χρόνια ἔχει γίνει ἡ καραμέλα του Σεραφειμικοῦ σχήματος.

Ἡ Πανεπιστημιακή Σχολή πῆρε τό Συνοδικό ἔγγραφο. Tήν ἐπίπληξι, πού ἀπαγγέλθηκε δίχως νά γίνη ἔρευνα καί δίχως νά κληθοῦν οἱ κατηγορούμενοι καθηγητές νά καταθέσουν τήν ἀπολογία τους. Ἀλλά δέν ἔσκυψε δουλικά τό κεφάλι σέ ὑποταγή. Δέ θεώρησε ὑποχρέωσί της νά συμμορφωθῆ ἀδιαμαρτύρητα καί ἀνέλεγκτα, μέ τίς συνοδικές ὑποδείξεις. Ἀντίθετα, ἀντέδρασε βίαια. Kαί ἀφέθηκε σέ μιά συζήτησι κριτικῆς καί κατακριτικῆς, πού τήν ἔφερε σέ πλήρη διάστασι καί σέ ἀντίθεσι πρός τό διοικητικό σῶμα τῆς ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας.

Ὁ καθηγητής Nίκος Mπρατσιώτης «λέγει, ὅτι τό ἔγγραφον τοῦτο τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τόν ἐξέπληξε διά τό ἄηθες τοῦ ὕφους καί τοῦ περιεχομένου του καί λυπεῖται βαθύτατα διότι δι᾽ αὐτοῦ κατολισθαίνουν πλέον, εἰς ἀπαράδεκτον ἐπίπεδον αἱ σχέσεις τῆς διοικούσης Ἐκκλησίας πρός τήν Θεολογικήν Σχολήν. Πράγματι τό ἐν λόγῳ ἔγγραφον προδίδει νοοτροπίαν “αὐθέντου” ἀπευθυνομένου πρός «ὑποτελεῖς», τό δέ ἀνάρμοστον ἐπιτακτικόν του ὕφος καί τό ἀπογοητευτικόν περιεχόμενόν του ἐνθυμίζει “φιρμάνι”». 

Φιλάνθρωπος πρός τούς μετανοοῦντες

Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», τεῦχος 318, 7ος/2012

Ρωμανοῦ τοῦ Μελωδοῦ: Ὕμνοι εἰς τόν Προφήτην Ἠλίαν, S.C., τ. Ι, σελ. 332

Σῶσαι θέλων τήν γῆν

ὁ πανοικτίρμων

τῷ Ἠλίᾳ εὐθέως ἀπεκρίθη·

“Νῦν τούς λόγους μου ἐνωτίζου φανερώτερον

καί ἄκουέ μου λέγοντος.

Ὠδίνω καί σπουδάζω

πρός τήν λύσιν τῆς κολάσεως,

ἐπείγομαι τοῦ δοῦναι

πᾶσι τήν τροφήν λιμώττουσι· ὑπάρχω γάρ εὔσπλαχνος·

τούς τῶν δακρύων ὀχετούς

βλέπων, ὡς πατήρ συγκάμπτομαι,

οἰκτείρω ἐκλείποντας

ὑπό πείνης καί θλίψεως·

ἁμαρτωλούς γάρ βούλομαι

τοῦ σώζειν μετανοίᾳ,

ὁ μόνος φιλάνθρωπος...”

Θέλοντας νά σώσει τή γῆ ὁ πολυεύσπλαχνος ἀποκρίθηκε ἀμέσως στόν Ἠλία.

“Δέξου τώρα τούς λόγους μου πιό φανερά καί ἄκουε ὅσα σοῦ λέγω.

Πονάω πολύ καί σπεύδω μέ φροντίδα νά ἐλευθερώσω (τούς ἀνθρώπους) ἀπό τήν τιμωρία,

βιάζομαι τροφή νά δώσω σέ ὅλους πού βασανίζονται ἀπό τήν πείνα, γιατί εἶμαι ἀπό τή φύση μου εὔσπλαχνος.

Ὅταν βλέπω τούς ποταμούς τῶν δακρύων τους, ὡς πατέρας μαζί τους ὑποφέρω,

λυπᾶμαι νά τούς βλέπω νά χάνονται ἀπό τήν πείνα καί τή θλίψη.

Γιατί θέλω νά σώζω τούς μετανιωμένους ἁμαρτωλούς, ὁ μόνος φιλάνθρωπος...”

Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ,

Δημοσιογραφία και Εκκλησία

Μητροπολίτου Αττικής και Μεγαρίδος Νικοδήμου

Ένα απ' τα καυτά θέματα της επικαιρότητας. Πώς μπαίνει η δημοσιογραφία στον χώρο της Εκκλησίας; Με ποιό θεωρητικό και πρακτικό οπλισμό; Και με ποιά επιδίωξη;

Καθημερινά βλέπουμε στις εφημερίδες μας ρεπορτάζ για εκκλησιαστικά θέματα. Συχνά, οι τίτλοι, με τους οποίους παρουσιάζεται η ειδησεογραφία, είναι εντυπωσιακοί ή και προκλητικοί. Προδίδουν την πρόθεση των συντακτών ή των αρχισυντακτών να διεγείρουν τον οίκτο ή τη λαϊκή αγανάκτηση. Και το περιεχόμενο του χρονικού ή του άρθρου αποκαλύπτει πως δεν πρυτανεύει ο σεβασμός προς την αλήθεια και το χρέος μιας αμερόληπτης και αντικειμενικής ενημέρωσης του λαού, αλλά εξυπηρετούνται άλλοι στόχοι και διευκολύνονται άλλες επιδιώξεις.

Το ίδιο φαινόμενο παρουσιάζεται και στην τηλεοπτική ενημέρωση. Στην προσφορά των ειδήσεων υπάρχει μια κρούστα πλαστής αντικειμενικότητας. Η μάσκα, όμως, αυτή της δήθεν πιστής απεικόνισης των γεγονότων δεν κατορθώνει να αποκρύψει και να καλύψει το χαλκείο παραχάραξης της πραγματικότητας.

Απλά και ειλικρινά θα βάλουμε το δάχτυλο στην πληγή. Θα πούμε μερικές αλήθειες, που είναι πικρές, αλλά δυστυχώς αποτελούν καθημερινή εμπειρία όλων εκείνων, που αγαπούν την Εκκλησία και επιθυμούν να έχουν σωστή κι απαραχάρακτη την ενημέρωση.

1. Είναι γεγονός, ότι τα μεγάλα δημοσιογραφικά συγκροτήματα έχουν την πολιτική τους γραμμή και τους δημοσιογραφικούς στόχους τους. Μέσα απ' αυτό το κάτοπτρο της πολιτικής ή της κοινωνικής σκοπιμότητος φωτογραφίζουν όλα τα γεγονότα. Ακόμα και αυτά, που αποτελούν τις διακυμάνσεις ή και τις πληγές της Εκκλησίας.

Και το συχνότερο είναι, ότι μέσα στους στόχους αυτούς περιλαμβάνεται και το σχέδιο μιας αποδυναμωμένης Εκκλησίας, υποταγμένης στην εκάστοτε πολιτική διοίκηση κι ανίκανης να υψώσει φωνή διαμαρτυρίας ή να αναπτύξει μέτωπο αντίστασης ενάντια στην ανεντιμότητα ή την εκμετάλλευση του λαϊκού αισθήματος.