Πληρότητα καί αἰωνιότητα

«... Ὁ Θεός εἶναι κοντά μας. Ὁ Θεός εἶναι μαζί μας. Ταπεινώνεται, «κενώνεται» καί μπαίνει στό ποτάμι τῆς ἱστορίας μας. Τῆς καθολικῆς, ἀνθρώπινης, ἐναγώνιας πορείας. Καί τῆς δικῆς μου, τῆς μικρῆς καί ἀσήμαντης ἱστορικῆς κουκίδας, πού, γιά μένα, σηματοδοτεῖ τήν πληρότητα καί τήν αἰωνιότητα».

Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Βοήθει μου τῇ ἀπιστίᾳ», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2003), σελ. 19

Πανήγυρις Ιεράς Μονής Νέου Στουδίου

Την Κυριακή 14 Ιουλίου 2019 πανηγυρίζει η Ιερά Μονή Νέου Στουδίου στον Αυλώνα Αττικής προς τιμήν των Αγίων Πατέρων που συνήλθαν στις επτά Οικουμενικές Συνόδους. Ώρα έναρξης όρθρου 07:00, ώρα έναρξης θείας Λειτουργίας 8:30.

Κάθε χρόνο η εορτή αυτή τελείται στις 13 Ιουλίου εάν πέσει Κυριακή, ή αν όχι, την πρώτη ερχόμενη Κυριακή μετά τις 13 Ιουλίου.

Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 165, 16-9-2005

Ἡ διαλεκτική τῶν Πατέρων

Κουρασμένος καί ἀπογοητευμένος ἀπό τίς ἐμπειρίες, πού φορτώθηκα κατά τή διαδρομή τοῦ ταραγμένου εἰκοστοῦ αἰώνα, ξαναγυρίζω στά ῾Αγιοπνευματικά βιώματα καί στήν κρυστάλλινη διαλεκτική τῶν Πατέρων τῆς ᾿Εκκλησίας μας. Σ᾿ αὐτούς τούς δασκάλους, πού δέ φιλοσόφησαν στό σκοτάδι καί δέν ἀντιμετώπισαν -ἔστω ὑποθετικά- τήν ἀνθρώπινη ὕπαρξη ὡς μετεξέλιξη τῆς ἄλογης, ζωϊκῆς οἰκογένειας.

Αὐτοί οἱ δάσκαλοι συνειδητοποιοῦν τά δυό μεγέθη τοῦ ἀνθρώπινου προσώπου. Τή μικρότητα καί τό μεγαλεῖο. Ὄχι, ὅμως, στή βάση τῆς ἄθεης ἀνθρωπολογίας καί μέ τή διαλεκτική πού προσεγγίζουν τόν ἄνθρωπο οἱ διαφημιστές τῆς ἐξελικτικῆς ἀναβάθμισης. ῾Ο ἐρευνητικός λογισμός τους μελετάει μέ προσοχή καί εἰσχωρεῖ βαθειά στίς ἀποκαλυπτικές μαρτυρίες τῶν Βιβλικῶν κειμένων καί στά σημάδια, πού ἡ ἴδια ἡ ἀνθρώπινη ὕπαρξη ἀφήνει στό πέρασμά της.

Ἡ πρωταρχική ἀγωνία

«... Ἡ ὕπαρξη τοῦ Θεοῦ παραμένει ἡ βαθύτερη, πρωταρχική ἀγωνία μας.»

Μητροπολίτου Ἀττικῆς και Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Βοήθει μου τῇ ἀπιστίᾳ», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2003), σελ. 17

Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 164, 1-9-2005

Ἐκτίμηση ἤ ὑποτίμηση;

Ἡ ἐποχή μου οὔτε τίς ἀδυναμίες, πού προσδιορίζουν τή μικρότητα τοῦ ἀνθρώπινου προσώπου, μπορεῖ νά τίς διακρίνει καί νά τίς ἀντιμετωπίσει μέ κρίση δίκαιη καί μέ εὐαισθησία συναντίληψης, οὔτε τό μεγαλεῖο του εἶναι σέ θέση νά τό συλλάβει. Ἅμα ὁ ἄνθρωπος φωτογραφίζεται καί ἀνατέμνεται ὡς ἐξελιγμένο ζῶο, δέν ἐντοπίζεται στή φυσιογνωμία του ἡ ἰδιαιτερότητα τῆς θείας εἰκόνας, ἀλλά οὔτε διακρίνονται οἱ φθορές, πού τήν ἐκβαρβαρίζουν. ῾Η ἀνθρωπολογική μελέτη κινεῖται συνεχῶς στίς τροχιές τῆς συμβατικότητας. Καί μέ ἀποκλειστικό ὅραμα τή σκοπιμότητα. ᾿Ενῶ ἀσκεῖ ἐπίμονη καί πομπώδη προπαγάνδα “ὑπέρ” τοῦ ἀνθρώπου καί τῆς ἀξίας του, μεθοδεύει ἀνίερη καταπάτηση καί ἐκμετάλλευση τῶν προνομίων του. ῾Η θεωρία καί ἡ πράξη καλύπτουν μιά τραγική ἀντίφαση. ῾Ο λόγος διατυπώνεται κολακευτικός. Καί ἡ πράξη ἐξελίσσεται σέ ἀπροκάλυπτη ἀπάτη. Οἱ διακηρύξεις ἐκφράζουν ἀναγνώριση καί σεβασμό. Καί οἱ κινήσεις ὑποτιμοῦν, καταδουλώνουν καί κατεξευτελίζουν τήν ἀνθρώπινη προσωπικότητα.

Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 162-163, 1-16-8-2005

Κραυγαλέα ἀντίφαση

Οἱ σημερινοί στοχαστές, φιλόσοφοι, ἀνθρωπολόγοι, κοινωνιολόγοι καί πολιτικοί ἀναλυτές, βολοδέρνουν στό θολό κλίμα τῆς ἀντίφασης. Ἀπό τό ἕνα μέρος ἀγωνίζονται νά ἀνυψώσουν τόν ἄνθρωπο σέ περιωπή ὑπέρτατης ἀξίας καί νά κατακυρώσουν τίς προνομίες του καί τά δικαιώματά του. Καί ἀπό τό ἄλλο, ἐπιμένουν νά τόν γενεολογοῦν ὡς γόνο τῆς ἄλογης ζωϊκῆς οἰκογένειας. ᾿Ισχυρίζονται, ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι ὁ “κατιών” συγγενής τοῦ πιθήκου. Πού, σέ κάποια στιγμή καί μέσα στήν τυφλή κίνηση τῆς ἐξέλιξης, ἀπόκτησε τήν ἱκανότητα τῆς λογικῆς ἐπεξεργασίας τῶν ὀπτικῶν ἐντυπώσεών του καί τήν εὐχέρεια τῆς ἔναρθρης ἔκφρασης τῶν βιωμάτων του. Μέ μόνη τήν ἐξελικτική ὁρμή καί μέ τή διαδικασία τῆς ἐπιλογῆς καί τῆς ἐπικράτησης τοῦ τελειότερου καί ἰσχυρότερου κρίκου τῆς προοδευτικῆς ἁλυσίδας, ἔφτασε στό βαθμό τῆς ἀνάπτυξης, πού χαρακτηρίζει τίς ἀναπτυγμένες κοινωνίες μας.

Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 161, 16-7-2005

Ἡ Χαοτική ἀπόσταση

Βρίσκω χαοτική τήν ἀπόσταση, πού χωρίζει τή σεβαστική ἀνθρωπολογία τοῦ Μεγάλου Βασιλείου (πού τήν παρουσίασα στό προηγούμενο φύλλο), ἀπό τήν ἀνθρωπολογία τῶν ἄθεων διανοούμενων τῆς ἐποχῆς μου.

Πολλοί, σύγχρονοι, στοχαστές (δέ θά τολμήσω νά πῶ, ἡ πλειονότητα) ἐλέγχονται στρατευμένοι καί πεισματικά προσκολλημένοι στήν ἐξελικτική ἀνάπτυξη τῆς ζωῆς, ἀπό τίς ἁπλούστατες καί κατώτατες μορφές της, ἴσαμε τήν ἀνώτατη καί τελειότατη ἀνθρώπινη προσωπικότητα. Ὄχι γιατί τούς πείθει ἡ ἐπιστημονική ἀποδεικτική διαλεκτική, ὅτι, ὁπωσδήποτε, ἔτσι ἐξελίχτηκε ἡ ζωή. Ἀλλά γιατί, καθώς ἀρνοῦνται τή θεϊκή παρουσία καί παρέμβαση, δέ βρίσκουν ἄλλη δίοδο στό ἱστορικό μονοπάτι, γιά νά φτάσουν στό “δημιούργημα” ἄνθρωπος καί στίς θαυμαστές τεχνικές καί πολιτιστικές ἐπιδόσεις του.

Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 160, 1-7-2005

“Οὐδέν ἄνθρωπος καί μέγα ἄνθρωπος” 

Τό μέγεθος “ἄνθρωπος” ἡ πολύτιμη καί ἀδιαπραγμάτευτη εἰκόνα τοῦ Θεοῦ, δέν εἶναι εὔκολα μετρητό καί σταθμητό. Δείχνεται μικρό καί ἀσήμαντο. Καί ἀποκαλύπτεται μέγα, ἐφευρετικό καί χαρισματικά ἐπιδέξιο. Τόν ἄνθρωπο ἄν τόν προβάλεις στό ἀπέραντο καί ἀπροσμέτρητο σύμπαν, θά τόν προσδιορίσεις ὡς ἀδιόρατο κόκκο. Ἄν τόν συναπαντήσεις κατά τίς ὧρες, πού παλεύει μέ τά θεριεμένα κύματα τοῦ βίου, θά τόν χαρακτηρίσεις ταλαίπωρο. Ἄν, ὅμως, ἀποβλέψεις στή μοναδική καί ἀτίμητη προικοδοσία του, στόν ἡγεμόνα νοῦ, πού ἐμπλουτίζει τό ὀστράκινο, ἀνθρώπινο σκεῦος του μέ αὐτοσυνειδησία καί εἰσδυτική ἱκανότητα, θά νοιώσεις νά ὀρθώνεται μπροστά σου τό ἀνυπέρβλητο μεγαλεῖο του. ῾Η βιολογική του ὑπόσταση μετράει χρόνια. Καί δουλεύει στούς ἀδυσώπητους νόμους τῆς φθορᾶς. ῾Η πνευματική του συγκρότηση μαρτυρεῖ θεία προέλευση. Καί τόν ἀνυψώνει στό βάθρο τῆς ὑπεροχῆς καί τῆς κατακυρωμένης ὑπεραξίας.

Δουλεύοντας μέσα μου αὐτή τή σύνθεση τῶν δυό ἀκραίων μεγεθῶν, συντονίστηκα, αὐθόρμητα, μέ τήν κρίση καί τή θαυμαστική ἀναφώνηση τοῦ φωστήρα τῆς Καισάρειας, τοῦ μεγάλου Βασιλείου: “οὐδέν ἄνθρωπος καί μέγα ἄνθρωπος”. Τίποτα δέν εἶναι ὁ ἄνθρωπος. Καί μέγα εἶναι ὁ ἄνθρωπος. Μεταφέρω αὐτούσια τήν κριτική του παρατήρηση:

Περιοδικό «Ἐλεύθερη Πληροφόρηση», φύλλο 159, 16-6-2005

Τά πρῶτα σημάδια

Δέ θά δαπανήσω χρόνο στήν ἐπεξεργασία τοῦ νοσηροῦ συμπτώματος τῆς διασύνδεσης τοῦ λογικοῦ ἀνθρώπου μέ τούς ἄλογους ἐκπροσώπους τοῦ ζωϊκοῦ βασιλείου. Οἱ θεωρίες αὐτές εἶναι πιά ξεπερασμένες καί λησμονημένες. Θά μείνω θαυμάζοντας ἐκεῖνο, τό πρῶτο ξεκίνημα τοῦ λογικοῦ προγόνου μας. Τίς πρῶτες στροφές τοῦ ἀνθρώπινου μυαλοῦ. Τά πρῶτα, τά παρθένα αἰσθήματα τῆς ἀνθρώπινης καρδιᾶς. Ὅσο καί ἄν ἐμφανίζονται, στό δικό μας ὑπερφορτωμένο λογισμό, πρωτόγονα καί ἁπλοϊκά, εἶναι ἀποκαλυπτικά τοῦ μεγαλείου τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης καί τῶν προνομιακῶν χαρισμάτων, πού τή διαφοροποιοῦν ἀπό ὅλη τήν ὑλική δημιουργία.

Ὁ ἄνθρωπος, ἀπό τή στιγμή, πού χτύπησε τήν ἄμορφη πέτρα καί σμίλεψε τό πρῶτο, πρωτόγονο -ἔστω- ἐργαλεῖο του, φανέρωσε, πώς ἔχει τήν ἱκανότητα νά σκέφτεται, νά ἀνακαλύπτει καί νά δημιουργεῖ.