Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Εἰς ἑαυτόν», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2005), σελ. 8, 130-142

«ΕΙΣ ΕΑΥΤΟΝ»

7. Ἰησοῦς, ὁ «Θεάνθρωπος»

Σκέφτομαι τό μέγεθος “ἄνθρωπος” καί περνάω στόν ἴλιγγο τοῦ θάμβους. Προσμετρῶ τήν ἀξία τοῦ δικοῦ μου προσώπου καί τῶν προσώπων, πού διακινοῦνται, αἰῶνες τώρα, στό γήπεδο τῆς ἱστορίας καί τή βρίσκω ἀπροσμέτρητη. ᾿Ακούω τούς χτύπους τῆς δικῆς μου καρδιᾶς, ἀλλά, ταυτόχρονα, νοιώθω ἀποδέκτης τῶν ἀνησυχιῶν καί τῶν προβληματισμῶν ὅλων τῶν λογικῶν ὄντων, πού ζύμωσαν μέσα τους τή γνώση, πού διερωτήθηκαν γιά τήν ἀφετηρία τῆς ὕπαρξής τους καί γιά τόν προορισμό της, πού μόχθησαν, χάρηκαν, πόνεσαν, ἔκλαψαν, καί, κλείνοντας τά μάτια, κληροδότησαν τή συναγμένη ἐμπειρία τους στούς μελλοντικούς σκυταλο­δρόμους τῆς ζωῆς καί ἀναδύεται ἀπό μέσα μου ἡ διαπίστωση: ὁ ἄνθρωπος εἶναι τό μεγάλο, τό δυσπρόσιτο καί δυσεξιχνίαστο θαῦμα.

Κυριακή πρό τῆς Χριστοῦ Γεννήσεως

Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Ἡ ἐλπίδα μου», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1996), σελ. 8, 25-32

Η ΕΛΠΙΔΑ ΜΟΥ

...Δέν εἶναι ἀρκετό νά χύνουμε μόνο δάκρυα, γι' αὐτά, πού ζήσαμε. Γιά τήν περιπέτεια τῆς ἀγαπημένης μας Ἐκκλησίας. Γιά τίς πληγές, πού ἀποτέθηκαν στό σῶμα τῆς ἀτίμητης μάνας μας, τῆς Νύμφης Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ὑποχρέωσί μας νά κυττάξουμε μπροστά. Νά ὁραματιστοῦμε καί νά μοχθήσουμε. Νά ἐπισημάνουμε τίς πληγές, ἀλλά καί νά τίς θεραπεύσουμε. Νά μετρήσουμε τά ἐρείπια, ἀλλά καί νά ἀνορθώσουμε τήν οἰκοδομή. Νά ξαναχτίσουμε λαμπρότερο τόν ἀχειροποίητο Ναό τῆς λατρείας καί τῆς ἀγάπης. Τῆς καθαρότητας καί τῆς ἁγιότητας...

«Ἀργύρια ἱκανά ἔδωκαν...»

«...Kαί συναχθέντες μετά τῶν πρεσβυτέρων συμβούλιόν τε λαβόντες ἀργύρια ἱκανά ἔδωκαν τοῖς στρατιώταις λέγοντες. εἴπατε ὅτι οἱ μαθηταί αὐτοῦ νυκτός ἐλθόντες ἔκλεψαν αὐτόν ἡμῶν κοιμωμένων...» (Mατθ. κη΄ 12-13).

Ἡ ἀλήθεια καί τό δίκαιο δέν ὑποστηλώνονται μέ βρώμικο χρῆμα. Ἐπιβάλ­λονται μέ τή δυναμική παρρησία τους καί γοητεύουν μέ τό αὐτόφωτο μεγαλεῖο τους. Tό ψέμα κι ἡ ἀδικία πληρώνουν καί πληρώνονται ἀκριβά, γιά νά ὑποστη­λωθοῦν καί νά σταθοῦν στά ψεύτικα πόδια τους. Γίνονται ἀντικείμενα ρυπαρῆς συναλλαγῆς. Δίνουν καί παίρνουν ἀργύρια. Πουλιῶνται κι ἀγοράζονται στά σκοτει­νά παρασκήνια.

Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Φωνή θρηνούντων ποιμένων», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1995), σελ. 8, 277-280, 60-67

ΦΩΝΗ ΘΡΗΝΟΥΝΤΩΝ ΠΟΙΜΕΝΩΝ

«...Ἡ ἐμπειρία τῆς ὀδύνης εἶναι πάντοτε θησαυρός, πού πλουτίζει τούς κληρονόμους. Προσμέτρησι τῆς ἀνθρώπινης ἀδυναμίας καί γεῦσι τῆς δυνάμεως καί τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ...»

38. «Oὐρανόν τό σπήλαιον...» 

Kύριέ μου, Σαρκωμένε Λόγε τοῦ Θεοῦ, μέ τήν ἐνανθρώπησή Σου μεταποίησες τό ταπεινό Σπήλαιο τῆς Bηθλεέμ σέ οὐρανό. Ἐμεῖς, οἱ λειτουργοί Σου, περιφέροντας στή γῆ μας τή φθαρμένη ἀνθρώπινη ὑποστασή μας, τήν παραχαραγ­μένη δική Σου εἰκόνα, μεταποιοῦμε τόν οὐρανό, τήν Ἐκκλησία Σου, σέ ἀκάθαρτο σπήλαιο.

Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Ἡ ἑνότητα τῆς Ὀρθοδοξίας», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 1999), σελ. 6-8, 52-53

Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

1. Τό πρόβλημα

...Eἶναι χαρακτηριστικό ὅτι σέ κάθε ἐπίσημη συνάντησι προκαθημένων τῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν καί σέ κάθε ἐπικοινωνία ἀδελφῶν Ἐπισκόπων, ἡ ἐπιθυμία τῆς ἑνότητας ἐκφράζεται μέ ζωηρότητα καί ἡ ἐπιχειρηματολογία ἐκδιπλώνεται μέ πάθος καί πειστικότητα. Ἡ ἑνότητα παραμένει τό κεντρικό κεφάλαιο τῆς Ὀρθόδοξης Θεολογίας μας. Ἀντιμετωπίζεται ὡς θησαυρός κληρονομημένος ἀπό τούς Πατέρες μας. Ὡς προϋπόθεσι καί ὡς παράγωγο τῆς Συνοδικῆς δομῆς τῆς Ἐκκλησίας μας. Ποτέ, ὅμως, ὡς κατάστασι στατική, «τετελειωμένη». Πάντοτε, ὡς καρπο­γονία δυναμική τοῦ Παναγίου Πνεύματος. Ὡς κλίμα πνευματικό, πού ἐπιδέχεται βελτίωσι καί ἀνάπτυξι. Ὅλοι ἀναγνωρίζουν ὅτι ἡ ἑνότητα μέσα στήν εὐρύτατη οἰκογένεια τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας μας δέν εἶναι ἡ ἀδιατάρακτη, μηχανική περιχώρησι τῶν ψυχῶν καί τῶν τοπικῶν Ἐκκλησιῶν. Eἶναι ἡ ἐργώδης προσπάθεια νά βιωθῆ ἡ ἀτμόσφαιρα τοῦ Mυστικοῦ Δείπνου καί νά μεταφερθῆ στή σύγχρονη πραγματικότητα τό πνεῦμα διακονίας, πού μᾶς παραδόθηκαν ἐκείνη τήν ἀνεπανάληπτη στιγμή μέ τό συγκλονιστικό ὑπόδειγμα τοῦ Ἱεροῦ Nιπτήρα.

Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Τό "τραῦμα" τῆς ἀγάπης», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ», 2002), σελ. 6, 148 - 154

ΤΟ «ΤΡΑΥΜΑ» ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ

... Κάπου κρυμμένα βρίσκονται τά θησαυρίσματα τῆς ἀγάπης. Μηνύματα τοῦ Θεοῦ. Καί τυπώματα ἀνεξίτηλα στόν τόμο τῆς Ἱστορίας. Πλάϊ στά ἐγκλήματα, ἡ ἀνθρωπιά. Πλάϊ στήν ἀδιαφορία, ἡ συμπαράσταση καί ἡ θυσία. Πλάϊ στήν ἀπομόνωση, ἡ κοινωνία καί ἡ ἀλληλοπεριχώρηση.
Σ' ὅλα αὐτά περιδιαβάζει ὁ λογισμός μου. Στά εὔοσμα λουλούδια καί στά ἀγκάθια. Καί αὐτό, πού συλλέγει τό ἐμπιστεύεται στήν κυψέλη τῆς καρδιᾶς τῶν ἀναγνωστῶν του. Γιά νά γίνει μέλι ζωῆς, γλυκειά γεύση γλυκύτατης ἐλπίδας καί ἀναζωογόνησης.

10. Kαιρός μετάνοιας

Kατά τόν αἰώνα πού ἔκλεισε, ἡ ἰατρική ἐπιστήμη ἀντιμετώπισε μέ ἐπιτυχία τά βαρειά νοσήματα τῆς καρδιᾶς. Tόλμησε νά προωθήσει τό χειρουργικό της μαχαίρι στήν ἑστία τῆς ζωῆς. Kαί νά ἀνακαινίσει ἤ νά ἀντικαταστήσει τά κατεστραμμένα στοιχεῖα της. Kαί, προχωρώντας ἀκόμα περισσότερο, βρῆκε τόν τρόπο νά μεταμοσχεύσει στόν ἄρρωστο ἄνθρωπο ξένη καρδιά καί νά τοῦ δώσει καινούργιο παλμό.

Tήν ἀξιοθαύμαστη ἐξέλιξη τῆς ἐπιστήμης τήν ἀξιολογήσαμε ὅλοι μας θετικά. Tήν ὑποδεχτήκαμε μέ ἐλπίδες. Kαί τήν ἐντάξαμε στήν καθημερινή πρακτική μας μέ τήν ἀναγκαία ἀναγνώριση τῶν σωστικῶν ἀποτελεσμάτων της.

Ἄραγε θά ρθεῖ ἡ στιγμή πού θά χαροῦμε μιά ἀντίστοιχη ἐξέλιξη στόν πνευματικό μας βίο; Θά δοῦμε κάποτε τήν ἀπαραίτητη στροφή καί τή σωτήρια πρόοδο; Tήν ἐνσυνείδητη καί σοφή προσπάθεια γιά ἀναθέρμανση τῆς παγωμένης καρδιᾶς μας; Tή μεταμόσχευση μέσα μας τοῦ δυναμισμοῦ τῆς χαρισματικῆς, Ἁγιοπνευματικῆς ἀγάπης; Tήν ἀφαίρεση τῆς λίθινης καρδιᾶς καί τήν ἐγκατάσταση τῆς σάρκινης, πού αἰσθάνεται, πού λυγίζει, πού ἀντιλαμβάνεται τό χτύπο τοῦ πόνου καί ἀποκρίνεται μέ τή θυσιαστική πράξη τῆς ἀνιδιοτελοῦς προσφορᾶς;

Κυριακή ΙΓ' Λουκᾶ (Πλούσιου νέου)

Κυριακή 24η

(Ἄποικοι - Πάροικοι - Πολῖτες / Ἐφεσ. 2,14-22)

Μητροπολίτου Ἀττικῆς καί Μεγαρίδος Νικοδήμου, «Μαθητεία στό σχολεῖο τῆς ἐρήμου», α΄ ἔκδ. (Ἀθήνα: Ἐκδόσεις «ΣΠΟΡΑ»), σελ. 8, 74-85

ΜΑΘΗΤΕΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΗΣ ΕΡΗΜΟΥ

...Μερικά ἀπ' τά ἄνθη θά προσπαθήσω νά παρουσιάσω. Νά τά ὀσφρανθῶ κι ἐγώ, νά τά ὀσφρανθοῦν κι οἱ γύρω μου. Ἀπό κεῖ καί πέρα εἶναι εὐθύνη τοῦ καθενός μας νά μαθητέψει μέ ταπείνωση καί μέ ἀγάπη καί νά ἀντλήσει τή σοφή ἐμπειρία καί τήν ἐμπειρική σοφία τῶν ἀσκητῶν τῆς ἐρήμου.

6. Ἴσαμε τήν ἔσχατη ἀναπνοή 

«Ἠρώτησαν αὐτόν (τόν Ἀγάθωνα) πάλιν οἱ ἀδελφοί λέγοντες: ποία ἀρετή ἐστι, πάτερ, ἐν ταῖς πολιτείαις, ἔχουσα πλείονα κάματον; λέγει αὐτοῖς: συγχωρήσατέ μοι, λογίζομαι ὅτι οὐκ ἔστιν ἕτερος κάματος, ὡς τό εὔξασθαι τῷ Θεῷ. Πάντοτε γάρ ὅτε θέλῃ ὁ ἄνθρωπος προσεύξασθαι, βούλονται οἱ ἐχθροί ἐκκόψαι αὐτόν, οἴδασι γάρ ὅτι οὐδαμόθεν ἐμποδίζονται, εἰ μή ἀπό τοῦ εὔξασθαι τῷ Θεῷ. Kαί πᾶσαν δέ πολιτείαν ἥν ἄν μετέλθῃ ἄνθρωπος, ἐγκαρτερῶν ἐν αὐτῇ, κτᾶται ἀνάπαυσιν. Tό δέ εὔξασθαι, ἕως ἐσχάτης ἀναπνοῆς ἀγῶνος χρήζει».

Ἡ ἄσκηση τοῦ μεγάλου προνομίου τῆς προσευχῆς πραγματοποιεῖται στό γήπεδο τοῦ μεγάλου ἀγώνα καί συνοδεύεται μέ τόν «πλείονα κάματον». Ὁ διάλογος μέ τό Δεσπότη καί Kύριο, ἡ συνομιλία τοῦ ἀνθρώπου μέ τόν «ὑπέρ λόγο» καί «ὑπέρ κατάληψη» εἶναι μιά στάση καί μιά πράξη ζωῆς, πού ὑπερβαίνει τά ἀνθρώπινα σχήματα τῆς καθημερινότητας, συναντάει ἐμπόδια, προϋποθέτει πανίσχυρη ἀντίσταση καί τροχιοδρομεῖ στήν περιπέτεια τοῦ ἰσόβιου πολέμου.